Από 05/10/2020 - Έως 11/10/2020
Εβδομάδα 1
Εισαγωγή στο περιεχόμενο και τη μορφή του σεναριακού λόγου και των αφηγηματικών του συμβάσεων
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έλθετε σε επαφή με την ιδιαιτερότητα των αφηγηματικών συμβάσεων που υπαγορεύει η ετερογένεια της κινηματογραφικής και της τηλεοπτικής αφήγησης σε σχέση με την αντίστοιχη λογοτεχνική και θεατρική. Θα μελετήστε τη μορφή του σεναρίου ως κειμένου, ταυτόχρονα αυτοτελούς και βασικού, "εν δυνάμει" στοιχείου της φιλμικής κατασκευής, καθώς και τον τρόπο με τον οποίο αρθρώνει, μέσω του λόγου, όλα τα επιμέρους στοιχεία της ετερογενούς οπτικοακουστικής αφήγησης.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- αναγνωρίσετε την έννοια της ετερογένειας της κινηματογραφικής και της τηλεοπτικής αφήγησης
- κατανοήσετε τους τρόπους με τους οποίους η ετερογένεια διαμορφώνει τους αφηγηματικούς μηχανισμούς του σεναριακού λόγου
- αντιληφθείτε τις δυνατότητες και τους περιορισμούς του κινηματογραφικού και του τηλεοπτικού μέσου
- εντοπίσετε τις βασικές ομοιότητες και διαφορές των αφηγηματικών συμβάσεων ανάμεσα στην κινηματογραφική/τηλεοπτική και λογοτεχνική/θεατρική αφήγηση
- εξοικειωθείτε με τη μορφή του σεναριακού λόγου
- ερευνήσετε την τεχνική συγγραφής του σεναρίου, ώστε να περιλαμβάνει το απαραίτητο σύστημα πληροφοριών για την υλοποίηση ενός οπτικοακουστικού έργου
- πειραματιστείτε στην αποκωδικοποίηση των πληροφοριών που περιέχει το φιλμικό κείμενο και προέρχονται από το σενάριο
Έννοιες - Κλειδιά Ετερογένεια, κινούμενη εικόνα, οπτικοποίηση πληροφοριών/συναισθημάτων/ιδεών, φιλμική κατασκευή, κινηματογραφικές/τηλεοπτικές αφηγηματικές συμβάσεις, βασική σύμβαση της αληθοφάνειας, μορφή/φόρμα σεναριακού λόγου.
ΔΓΡ 61: Εισαγωγή - Πληροφορίες
Επιλογή εκπαιδευτικού υλικού / Επιμέλεια Θεματικής Ενότητας: Παναγιώτης Ιωσηφέλης
Μελετήστε την παρακάτω εισαγωγική παρουσίαση για τη Θεματική Ενότητα ΔΓΡ 61, μέσω της οποίας θα ενημερωθείτε για το αντικείμενό της, τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, τον τρόπο οργάνωσης και διαμόρφωσης των Εβδομάδων Μελέτης καθώς και τον τρόπο αξιολόγησης και βαθμολόγησης των δραστηριοτήτων.
Παρουσίαση ΔΓΡ61: Κινηματογραφική και τηλεοπτική γραφή
Χρήσιμα ακρωνύμια/συντομογραφίες
ΔΓΡ: Δημιουργική Γραφή
ΟΣΣ: Ομαδική Συμβουλευτική Συνάντηση
ΘΕ: Θεματική Ενότητα
Κ-Σ: Καθηγήτρια/Καθηγητής - ΣύμβουλοςΜεταβείτε στην ενότητα "Πληροφορίες", πατώντας το εικονίδιο/«κυκλάκι» με τις τρεις τελείες που βρίσκεται πάνω από κάθε Εβδομάδα Μελέτης. Εκεί, θα βρείτε χρήσιμους συνδέσμους και πόρους του μαθήματος, όπως επίσης και δύο ομάδες συζητήσεων που λειτουργούν υποστηρικτικά στη Θεματική Ενότητα.
Προσοχή! Θα πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσετε προσεκτικά τον Οδηγό Μελέτης, ώστε να κατανοήσετε τη δομή & φύση του μαθήματος.
Σεναριακός λόγος – Αφηγηματικές συμβάσεις
Αρχικά, μελετήστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Xριστίνα Kallas-Καλογεροπούλου, Σενάριο. Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος), σσ. 75-78
- Στάθης Βαλούκος, Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του, σσ. 39-42
- François Truffaut, Χίτσκοκ, σσ. 54-55
- Andrei Tarkovsky, Σμιλεύοντας το χρόνο, σσ. 241-245
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτο αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη και το αρχείο "script sample format".
Στη συνέχεια, παρακολουθήστε την μικρού μήκους ταινία Tierra y Pan (Land and Bread). Σενάριο/σκηνοθεσία: Carlos Armella, Διάρκεια: 8:13 λεπτά, 2008.
Κατόπιν, παρακολουθήστε την μικρού μήκους ταινία Two. Σενάριο/σκηνοθεσία: Satyajit Ray, Διάρκεια: 12:03 λεπτά, 1965.
Παρατηρήστε τον τρόπο με τον οποίο ο ο Carlos Armella και ο Satyajit Ray αντίστοιχα χρησιμοποιούν την εικόνα και τον ήχο. Κατόπιν, ανατρέξτε στη σελίδα 73 από το βιβλίο Χίτσκοκ. Πιο συγκεκριμένα, διαβάστε την ανεκδοτολογική ιστορία που αφηγείται ο Hitchcock στον Truffaut (την οποία χρησιμοποίησε ο Carlo Rim στο επεισόδιο της «Λαιμαργίας» στην σπονδυλωτή ταινία Επτά Θανάσιμα Αμαρτήματα (Les sept péchés capitaux). Σκηνοθεσία: Yves Allegret, Claude Autant-Lara, Eduardo de Filippo, Gean Dreadville, Geirge Lacombe, Carlo Rim, Roberto Rosselini, 1952.
Προσπαθήστε, στη συνέχεια, να περιγράψετε οπτικά την ιστορία που αφηγείται ο Χίτσκοκ σε είκοσι (20) το πολύ διαδοχικές εικόνες/συνθήκες/ενότητες χώρου, χρόνου και δράσης, έχοντας ως δεδομένο ότι πρέπει να χρησιμοποιήσετε ελάχιστο ή καθόλου διάλογο. Είστε ελεύθεροι να διατηρήσετε το ύφος του αρχικού κειμένου ή όχι και μπορείτε να εγκαταστήσετε την ιστορία σας είτε στη Νότια Αφρική, από όπου και προέρχεται, είτε όχι. Σίγουρα πρέπει να διαδραματίζεται σε ένα απομονωμένο επαρχιακό σπίτι και στην περιοχή γύρω από αυτό. Μπορείτε να ξεκινήσετε με την παρακάτω πρόταση (ή όχι):
Ο Αγρότης και η πολύ νεώτερη Γυναίκα ξαπλώνουν. Εκείνη προσπαθεί να τον προσεγγίσει ερωτικά, εκείνος την απορρίπτει. Η Γυναίκα επιμένει αλλά ο Αγρότης αδιάφορος, μέχρι τέλους, της γυρίζει την πλάτη και κοιμάται.
Υλοποιήστε και καταθέστε το παραπάνω ζητούμενο μέσω ενός εγγράφου του Word (αρχείο doc ή docx).
Κατόπιν, μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε τo αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
Kallas - Καλογεροπούλου, Χ. (2006). Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος) (σσ. 75-78). Αθήνα: Νεφέλη.
Βαλούκος, Στ. (2002). Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του (σσ. 39-42). Αθήνα: Αιγόκερως.
Τρυφώ, Φρ. (1986). Χίτσκοκ, μτφ. Γιάννης Ιωαννίδης (σσ. 54-55, 73). Αθήνα: Ύψιλον.
Ταρκόφσκι, Α. (1987). Σμιλεύοντας το χρόνο, μτφ. Σεραφείμ Βελέντζας (σσ. 241-245). Αθήνα: Νεφέλη.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 12/10/2020 - Έως 18/10/2020
Εβδομάδα 2
Η δομή στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μελετήσετε τα δομικά μοντέλα και την εξέλιξή τους από την Ποιητική του Αριστοτέλη μέχρι σήμερα. Θα έλθετε σε επαφή με τις προσεγγίσεις του Field, του McKee, της Seger, του Truby και του Hauge καθώς και με τις αντίστοιχες των σύγχρονων ανθρωπολόγων (Campbell, Vogler). Μέσω παραδειγμάτων, θα διαπιστώσετε την πρακτική εφαρμογή των μοντέλων αυτών στο σεναριακό λόγο, τη σπουδαιότητά τους, όσον αφορά την υποδοχή του οπτικοακουστικό έργου από τους δέκτες, αλλά και τον τρόπο που μετασχηματίζονται ανάλογα:
α) Με τον χρόνο αφήγησης (δομή σεναρίου ταινίας μικρού μήκους, τηλεοπτικού επεισοδίου, ταινίας μεγάλου μήκους, τηλεοπτικής σειράς)
β) Με το γένος ή/και την αισθητική/αφηγηματική ταυτότητα του οπτικοακουστικού έργου.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- κατανοήσετε την έννοια της δομής του οπτικοακουστικού έργου και της σημαντικότητάς της στη σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στον πομπό και το δέκτη μιας κινηματογραφικής/τηλεοπτικής αφήγησης
- αναγνωρίσετε τους τρόπους με τους οποίους προσαρμόστηκε το Αριστοτελικό μοντέλο των τριών πράξεων στο σεναριακό λόγο
- γνωρίσετε το μοντέλο της Μονομυθίας ως ένα εναλλακτικό μοντέλο δομής
- εξοικειωθείτε με την ιδιαιτερότητα των Punch line αφηγήσεων μικρού μήκους
- αντιληφθείτε τους μηχανισμούς προσαρμογής των δομικών στοιχείων ανάλογα με τη χρονική έκταση της οπτικοακουστικής αφήγησης
- συνειδητοποιήσετε τον τρόπο που οι βασικές αισθητικές επιλογές του δημιουργού διαμορφώνουν την αφηγηματική δομή
- εντοπίσετε τη συνεχή εξέλιξη των δομικών σχημάτων σε σχέση με τα δημογραφικά κοινά στα οποία απευθύνονται
Έννοιες - Κλειδιά Τρίπρακτη/Πεντράπρακτη/Εφτάπρακτη δομή, Μονομυθία, τα οκτώ βήματα του ήρωα, δομή Punch line, εγκατάσταση, Αφετηριακό γεγονότος, Καταλύτης, Πρώτο σημείο ανατροπής, Κρίση, Εμπόδια, Ανατροπές, Σκηνές σεκάνς, Κλιμάκωση, Τελική σύγκρουση, Κάθαρση, κλειστό και ανοιχτό τέλος, deus ex machina.
Σεναριακή Δομή
Αρχικά, μελετήστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Xριστίνα Kallas-Καλογεροπούλου, Σενάριο. Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος), σσ. 27-35, 134-138, 151-155, 175-178, 275-277
- Syd Field, Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας, σσ. 15-19
- Στάθης Βαλούκος, Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του, σσ. 42-44
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Παρακολουθήστε, κατόπιν, τις ακόλουθες μικρού μήκους ταινίες:
Αφού παρακολουθήσετε τις παραπάνω τέσσερις μικρού μήκους ταινίες, επιχειρήστε να αναγνωρίσετε το δομικό τους μοντέλο. Τεκμηριώστε την απάντησή σας σε ένα κείμενο που να μην υπερβαίνει τις εκατό λέξεις (για κάθε ταινία).
Υλοποιήστε και καταθέστε το παραπάνω ζητούμενο μέσω ενός εγγράφου του Word (αρχείο doc ή docx).
Κατόπιν, μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε τo αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
Kallas - Καλογεροπούλου, Χ. (2006). Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος) (σσ. 27-35, 134-138, 151-155, 175-178, 275-277). Αθήνα: Νεφέλη.
Field, S. (1986), Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας, μτφ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου (σσ. 15-19). Αθήνα: Κάλβος.
Βαλούκος, Στ. (2002). Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του (σσ. 42-44). Αθήνα: Αιγόκερως.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 19/10/2020 - Έως 25/10/2020
Εβδομάδα 3
Ο χαρακτήρας στην κινηματογραφική και την τηλεοπτική αφήγηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μελετήσετε τα χαρακτηριστικά του κινηματογραφικού και του τηλεοπτικού χαρακτήρα και τη συνεχή εξέλιξή τους από την Ποιητική του Αριστοτέλη μέχρι σήμερα. Θα γνωρίσετε τεχνικές σύνθεσης και τον τρόπο που αυτές διαμορφώνονται ανάλογα με τη διάρκεια και το είδος (γένος) του οπτικοακουστικού έργου αλλά και τον τρόπο που αυτές συνδέονται οργανικά, τόσο με την αφηγηματική δομή, όσο και με την ενεργοποίηση των μηχανισμών ταύτισης (sympathy) ή/και ενσυναίσθησης (empathy) του δέκτη. Τέλος, θα έλθετε σε επαφή με την τεχνική σύνθεσης της "παλέτας" των χαρακτήρων που αρθρώνουν το αφηγηματικό σύστημα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- γνωρίσετε τις "ποιότητες" των κινηματογραφικών χαρακτήρων αλλά και τον τρόπο που αυτές ανανεώνονται και εξελίσσονται διαρκώς
- κατανοήσετε το βαθμό ανάπτυξης του χαρακτήρα, ανάλογα με την αφηγηματική έκταση
- αναγνωρίσετε τα ειδικά χαρακτηριστικά των χαρακτήρων σε κινηματογραφικές ταινίες/τηλεοπτικές σειρές συγκεκριμένου είδους (γένους)
- εξοικειωθείτε με τους όρους "Πρωταγωνιστής" και "Ανταγωνιστής", "εσωτερική και εξωτερική διάσταση", "επιθυμία” (want) και "ανάγκη" (need) , "σκιά" και "τόξο μεταβολής του χαρακτήρα"
- αντιληφθείτε τη διάκριση ανάμεσα στους όρους "ταύτιση" (sympathy) και "ενσυναίσθηση" (empathy) και το μηχανισμό ενεργοποίησής τους
- γνωρίσετε το σύστημα σύνθεσης της "παλέτας" των χαρακτήρων ενός αφηγηματικού συστήματος
- πειραματιστείτε με την επινόηση και τη σύνθεση χαρακτήρων οπτικοακουστικής διάστασης
Έννοιες - Κλειδιά Κινηματογραφικός/τηλεοπτικός χαρακτήρας, ανάπτυξη χαρακτήρων, χαρακτήρας αφήγησης γένους, πρωταγωνιστής, ανταγωνιστής, εσωτερική και εξωτερική διάσταση, επιθυμία (want) & ανάγκη (need) του χαρακτήρα, σκιά, τόξο μεταβολής, ταύτιση (sympathy) & ενσυναίσθηση (empathy), "παλέτα" χαρακτήρων.
Σεναριακός λόγος – Αφηγηματικές συμβάσεις
Αρχικά, μελετήστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 135-143
- Xριστίνα Kallas-Καλογεροπούλου, Σενάριο. Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος), σσ. 104-110
- Syd Field, Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας, σσ. 34-43
- Joseph Campbell, Ο ήρωας με τα χίλια πρόσωπα, σσ. 39-49, 463-468
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Στη συνέχεια, παρακολουθήστε την μικρού μήκους ταινία Wasp, Σενάριο/σκηνοθεσία: Andrea Arnold, Διάρκεια: 24:11, 2003
Κατόπιν, παρακολουθήστε την μικρού μήκους ταινία Curfew, Σενάριο/σκηνοθεσία: Shawn Christensen, Διάρκεια: 19:42, 2012
Προσπαθήστε να διακρίνετε τον τρόπο με τον οποίο η Andrea Arnold και ο Shawn Christensen περιγράφουν αντίστοιχα τον κεντρικό τους χαρακτήρα. Στη συνέχεια, σε ένα σύντομο κείμενο έως πεντακόσιες (500) λέξεις, περιγράψτε ένα χαρακτήρα από το περιβάλλον σας (οικογενειακό, επαγγελματικό, κοινωνικό) που γνωρίζετε καλά και θα μπορούσε να αποτελέσει την πρώτη ύλη για ένα κινηματογραφικό/τηλεοπτικό χαρακτήρα.
Υλοποιήστε και καταθέστε το παραπάνω ζητούμενο μέσω ενός εγγράφου του Word (αρχείο doc ή docx).
Κατόπιν, μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε τo αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 135-143). New York: HarperCollins Publishers.
Kallas - Καλογεροπούλου, Χ. (2006). Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος) (σσ. 104-110). Αθήνα: Νεφέλη.
Field, S. (1986), Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας , μτφ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου (σσ. 34-43). Αθήνα: Κάλβος.
Campbell, J. (2001). Ο ήρωας με τα χίλια πρόσωπα , μτφ. Θεόδωρος Σιαφαρίκας (σσ. 39-49, 463-468). Αθήνα: Ιάμβλιχος.
Άσκηση Πολλαπλής Επιλογής – Χαρακτήρες – Αφήγηση
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο και απαντήστε στις ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής που σας δίνονται.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 26/10/2020 - Έως 01/11/2020
Εβδομάδα 4
Το θεμελιακό στοιχείο της σύγκρουσης στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μελετήσετε τις διαφορετικές λειτουργίες της σύγκρουσης, όπως προσδιορίζονται από τη φύση και το σύστημα συμβάσεων της οπτικοακουστικής αφήγησης. Μέσω παραδειγμάτων, θα ερευνήσετε τη διαλεκτική και τους τύπους της σύγκρουσης αλλά και τα μέσα που χρησιμοποιούνται ώστε να διατυπωθεί ο καθένας από τους τύπους αυτούς με κινηματογραφικό και τηλεοπτικό τρόπο. Θα εξετάσετε, επίσης, τη συνάρτηση του χρόνου σύγκρουσης σε σχέση με το χρόνο επίλυσης της σύγκρουσης, τις τεχνικές του χρονικού περιορισμού της σύγκρουσης (ticking clock), των δυναμικών ζευγών και του κενού (the gap).
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- συνειδητοποιήσετε τη θεμελιακή λειτουργία της σύγκρουσης σε σχέση με την ανάπτυξη της δραματουργίας και την συνακόλουθη ενεργοποίηση των μηχανισμών ταύτισης (sympathy) ή/και ενσυναίσθησης (empathy) του δέκτη
- κατανοήσετε την έννοια της διαλεκτικής της σύγκρουσης και της λειτουργίας της
- αναγνωρίσετε το είδος των συγκρούσεων που μπορούν να αποτυπωθούν με μεγαλύτερη επιτυχία στην οπτικοακουστική αφήγηση
- εντοπίσετε τους τρόπους με τους οποίους μπορείτε να διατυπώσετε την προσωπική, την εξωπροσωπική αλλά και την εσωτερική σύγκρουση μέσω της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής ετερογένειας
- αντιληφθείτε την αφηγηματική παραδοξότητα σύμφωνα με την οποία η επίλυση ακόμα και τις πιο σύνθετης σύγκρουσης δεν μπορεί να καλύπτει παρά ένα ελάχιστο μέρος χρόνου
- εξοικειωθείτε με τους όρους «ticking clock», «δυναμικό ζεύγος» και «τεχνική του κενού»
Έννοιες - Κλειδιά Σύγκρουση, διαλεκτική της σύγκρουσης, προσωπική/εξωπροσωπική/εσωτερική σύγκρουση, χρόνος επίλυσης, ticking clock, δυναμικό ζεύγος, κενό.
Σύγκρουση
Αρχικά, διαβάστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 145-152
- François Truffaut, Χίτσκοκ, σσ. 56-58
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Κατόπιν, εφόσον το κρίνετε αναγκαίο, παρακολουθήστε ξανά τις ταινίες μικρού μήκους που παρατέθηκαν στις προηγούμενες Εβδομάδες Μελέτης.
- Ταινίες μικρού μήκους
Προσπαθήστε να εντοπίσετε τη θεμελιακή, κατά τη γνώμη σας, σύγκρουση, τον πυρήνα της δραματουργίας, και διατυπώστε την σε μια πρόταση (για κάθε ταινία).
Καταγράψτε τις προαναφερθείσες προτάσεις εντός του παρακάτω πόρου (καρτέλα Προσθήκη Καταχώρησης). Όταν τελειώσετε, υποβάλετε την απάντησή σας (Αποθήκευση). Μπορείτε να δείτε τη λίστα με τις αντίστοιχες απαντήσεις των συναδέλφων σας, μεταβαίνοντας στην καρτέλα Προβολή λίστας.
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 145-152). New York: HarperCollins Publishers.
Τρυφώ, Φρ. (1986). Χίτσκοκ, μτφ. Γιάννης Ιωαννίδης (σσ. 56-58). Αθήνα: Ύψιλον.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 09/11/2020 - Έως 15/11/2020
Εβδομάδα 6
Ο διάλογος στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μελετήσετε την ιδιαίτερη φύση του κινηματογραφικού & τηλεοπτικού διαλόγου (όπως αυτή υπαγορεύεται τόσο από την ετερογένεια όσο και από τους μηχανισμούς πρόσληψης) και τις τεχνικές συγγραφής του. Θα μελετήστε τις έννοιες του κειμένου (text) και του λανθάνοντος κειμένου (sub text) και τους τρόπους που αυτές προσδιορίζουν τον τρόπο που επικοινωνούν φραστικά (ή μη) οι χαρακτήρες καθώς και τις χρήσεις του διαλόγου σχετικά με την πλοκή, τους χαρακτήρες, την έκθεση δραματουργικών πληροφοριών (exposition) και τις δραματουργικές μεταβάσεις.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- αναγνωρίσετε τη φύση του κινηματογραφικού και του τηλεοπτικού διαλόγου, όπως αυτή διαμορφώνεται σε σχέση με τα υπόλοιπα (ετερογενή) στοιχεία που συναποτελούν τον οπτικοακουστικό λόγο
- εντοπίσετε τις διαφορές ανάμεσα στον κινηματογραφικό και τον τηλεοπτικό διάλογο αλλά και το συνεχή επαναπροσδιορισμό των ορίων ανάμεσα στα δύο μέσα
- διαπιστώσετε τις βασικές διαφορές του κινηματογραφικού/τηλεοπτικού διαλόγου από το λογοτεχνικό και το θεατρικό διάλογο
- κατανοήσετε και να διακρίνετε τις έννοιες του κειμένου (text) και του λανθάνοντος κειμένου (sub text) καθώς και τη σημαντικότητα των εννοιών αυτών στη σύνθεση του διαλόγου
- αντιληφθείτε την έννοια της «στιχομυθίας» στη συγγραφή διαλόγων
- εξοικειωθείτε με τον όρο «σιωπηλό» σενάριο
- πειραματιστείτε στη σύνθεση μικρών διαλογικών μερών
Έννοιες - Κλειδιά Κινηματογραφικός/τηλεοπτικός διάλογος, κείμενο/λανθάνον κείμενο, στιχομυθία, «σιωπηλό» σενάριο.
Σημασία & λειτουργία του διαλόγου
Αρχικά, διαβάστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 388-394
- Στάθης Βαλούκος, Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του, σσ. 213-216
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Κατόπιν, μελετήσετε την περιγραφή της σκηνής της αποπλάνησης από την ταινία Tystnaden (Σιωπή) του Ingmar Bergman, όπως αναλύεται σε σχέση με το διάλογο από τον Robert Mc Kee στις σελίδες 393-394 του βιβλίου Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting.
Στη συνέχεια, γράψτε, επιχειρώντας να χρησιμοποιήσετε όσο δυνατόν λιγότερο διάλογο, 1 έως 5 σκηνές/ ενότητες χώρου, χρόνου και δράσης της επιστροφής ενός χαρακτήρα στο οικογενειακό του περιβάλλον μετά από πολυετή απουσία. Φροντίστε ώστε η επιλογή αυτού/αυτής που επιστρέφει όσο και του περιβάλλοντος που τον/την υποδέχεται, να δίνουν αρκετά στοιχεία ώστε να ερμηνεύεται, σε κάποιο βαθμό, ο λόγος της φυγής και ο λόγος της επιστροφής.
Υλοποιήστε και καταθέστε το παραπάνω ζητούμενο (500 έως 1000 λέξεις) μέσω ενός εγγράφου του Word (αρχείο doc ή docx).
Κατόπιν, μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε τo αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου.
Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πρόταση Αναζητήσετε και να παρακολουθήσετε την ταινία Tystnaden (Σιωπή).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 388-394). New York: HarperCollins Publishers.
Βαλούκος, Στ. (2002). Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του (σσ. 213-216). Αθήνα: Αιγόκερως.
Άσκηση Σωστό-Λάθος – Διάλογος
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο και απαντήστε στις ερωτήσεις, σημειώνοντας Σωστό ή Λάθος δίπλα από κάθε πρόταση.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 16/11/2020 - Έως 22/11/2020
Εβδομάδα 7
H πλοκή στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μελετήσετε την έννοια της πλοκής στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση. Θα έλθετε σε επαφή τόσο με θεωρητικές προσεγγίσεις, όσο και με μια σειρά εφαρμοσμένων κανόνων/μοντέλων και θα εξετάστε τους τρόπους με τους οποίους οι αισθητικές επιλογές των δημιουργών, το κινηματογραφικό γένος αλλά και η συνεχώς επιταχυνόμενη και διεισδυτικότερη υποδοχή του οπτικοακουστικού έργου από το κοινό, διαμορφώνουν διαφορετικές ποιητικές πλοκής.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- κατανοήσετε την έννοια της πλοκής και του σημαντικού της ρόλου στην ανάπτυξη του σεναρίου για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση
- διακρίνετε τον όρο «πλοκή» από τον όρο «δομή» και τον τρόπο με τον οποίο οι δύο αυτοί όροι, συνδυαζόμενοι, διαμορφώνουν την αφηγηματική ροή
- εντοπίστε τη σχέση της πλοκής με τους χαρακτήρες και πώς η ισορροπία (ή η ανισορροπία) της σχέσης αυτής διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό το ύφος των οπτικοακουστικών έργων
- αντιληφθείτε τη διάκριση των όρων «κατεύθυνση» (direction) και «διάσταση» (dimension) στην αφήγηση και τη σχέση της κυρίαρχης πλοκής (story line A) με τις υποπλοκές (sub - plots)
- εξοικειωθείτε με τα βασικά μοντέλα πλοκής ως μέρος του συστήματος συμβάσεων συγκεκριμένων κινηματογραφικών γενών ή/και φορμαλιστικών αφηγήσεων
- γνωρίστε τους τρόπους με τους οποίους η εξέλιξη της υποδοχής του οπτικοακουστικού έργου διαμορφώνει την πλοκή
- πειραματιστείτε στην ανάλυση και τη σύνθεση μικροπλοκών
Έννοιες - Κλειδιά Πλοκή, υποπλοκή (-ές), “κατεύθυνση” (direction) και “διάσταση” (dimension), μοντέλα πλοκής, πλοκή συγκεκριμένων κινηματογραφικών γενών, λανθάνουσα πλοκή.
Η πλοκή στην αφήγηση
Αρχικά, διαβάστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 43-47
- Andrei Tarkovsky, Σμιλεύοντας το χρόνο, σσ. 254-265
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Στη συνέχεια, παρακολουθήστε την μικρού μήκους ταινία Έλα να σου πω. Σενάριο/Σκηνοθεσία: Κατερίνα Φιλιώτου, Διάρκεια: 27:17, 2000.
Κατόπιν, υλοποιήστε το παρακάτω ζητούμενο, εντός εγγράφου στο Word:
Αφού δείτε τη μικρού μήκους ταινία Έλα να σου πω, της Κατερίνας Φιλιώτου, επινοήστε και γράψτε μια εναλλακτική πλοκή μετά το 8:17 λεπτό της ταινίας (μετά την ερωτική σκηνή).
Με τον όρο εναλλακτική πλοκή, εννοούμε ότι θα διατηρήσετε τους ίδιους χαρακτήρες στο ίδιο περιβάλλον και τις ίδιες συνθήκες και θα εξελίξτε την πλοκή της ιστορίας με διαφορετικό τρόπο, όπως εσείς νομίζετε. Η νέα πλοκή που θα γράψετε πρέπει να έχει τη μορφή σκαλέτας (σύντομης περιγραφής των σκηνών με ενδεικτικά μέρη διαλόγων) και πρέπει να εκτείνεται από τριακόσιες (300) έως εφτακόσιες (700) λέξεις.
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε το αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 43-47). New York: HarperCollins Publishers.
Ταρκόφσκι, Α. (1987). Σμιλεύοντας το χρόνο (σσ. 254-265). Αθήνα: Νεφέλη.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Από 30/11/2020 - Έως 06/12/2020
Εβδομάδα 9
Τεχνικές εμπλοκής του δέκτη της κινηματογραφικής και τηλεοπτικής αφήγησης
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα παρουσιαστούν οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για την ενεργοποίηση της πνευματικής, της συναισθηματικής και της αισθητικής εμπλοκής του δέκτη στην κινηματογραφική και τηλεοπτική αφήγηση. Θα έλθετε σε επαφή με του όρους "περιέργεια" (curiosity), "έγνοια" (concern), "θέαμα" (spectacular), φόρμα, "ανοιχτά και κλειστά σχήματα", "κέντρο του καλού" (center of good) καθώς και τις έννοιες του μυστηρίου (mystery), της αγωνίας (suspense) και της δραματικής ειρωνείας (dramatic irony) ως βασικών μηχανισμών εμπλοκής του δέκτη. Θα γνωρίστε, τέλος, τους τρόπους με τους οποίους οι παραπάνω τεχνικές διαμορφώνονται από τις αισθητικές επιλογές του δημιουργού και το είδος (και το σύστημα των συμβάσεων) του οπτικοακουστικού αφηγήματος.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- διακρίνετε τη διαφορετική αφηγηματική προσέγγιση που προϋποθέτει η ενεργοποίηση της πνευματικής εμπλοκής του δέκτη από τις αντίστοιχες της συναισθηματικής και αισθητικής
- εντοπίσετε τις έννοιες της περιέργειας (curiosity), της έγνοιας (concern) του θεάματος (spectacular) και φόρμας, ως τους βασικούς μηχανισμούς που χρησιμοποιούνται για την κάθε μια από τις παραπάνω προσεγγίσεις
- αντιληφθείτε τους όρους mystery, suspense και dramatic irony ως διαφορετικές σχέσεις ανάμεσα στον πρωταγωνιστή/κινηματογραφικό χαρακτήρα και το θεατή, και τους τρόπους με τους οποίους συμβάλλουν στην πρόκληση ενδιαφέροντος και συγκίνησης στους δέκτες του οπτικοακουστικού έργου
- εξοικειωθείτε με τις διαφορετικές ποιητικές αφηγηματικής ανάπτυξης που υπαγορεύει η έμφαση στην πνευματική ή στη συναισθηματική ή στην θεαματική/φορμαλιστική εμπλοκή του δέκτη
Έννοιες - Κλειδιά Πνευματική, Συναισθηματική, Αισθητική / Φορμαλιστική εμπλοκή, "περιέργεια" (curiosity), "έγνοια" (concern), "θέαμα" (spectacular), φόρμα, "ανοιχτά και κλειστά σχήματα", "κέντρο του καλού" (center of good), μυστηρίου (mystery), αγωνία (suspense), δραματική ειρωνεία (dramatic irony), σχέση πρωταγωνιστή/κινηματογραφικού χαρακτήρα - θεατή.
Τεχνικές εμπλοκής
Αρχικά, διαβάστε τις σελίδες 346-355 από το βιβλίο Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, του Robert McKee.
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Στη συνέχεια, παρακολουθήστε τις 2 παρακάτω ταινίες μικρού μήκους.
Spielzeugland (Toyland), Σενάριο: Jochen Alexander Freydank, Johann A. Bunners, Σκηνοθεσία: Jochen Alexander Freydank, Διάρκεια: 14’, 2007.
The Crush, Σενάριο/Σκηνοθεσία: Michael Graegh, Διάρκεια: 15’, 2010.
Κατόπιν, αφού δείτε τις παραπάνω μικρού μήκους ταινίες και διαβάσετε τις πηγές, απαντήστε στις παρακάτω ερωτήσεις, εντός εγγράφου στο Word:
- Ποιο αφηγηματικό στοιχείο ενεργοποιεί την παράμετρο της “περιέργειας” και ποιο της “έγνοιας” στις συγκεκριμένες ταινίες;
- Αναφέρετε ένα ανοιχτό σχήμα σε κάθε μια από τις δύο ταινίες.
- Ποια είναι η σχέση του πρωταγωνιστή της κάθε ταινίας με το δέκτη του οπτικοακουστικού αφηγήματος (σε σχέση με τις πληροφορίες που έχει ο καθένας για την πλοκή και τους χαρακτήρες) και με ποιο τρόπο η σχέση αυτή συμβάλει στην πρόκληση suspense;
- Ποιο πιστεύετε είναι το “κέντρο του καλού” στην κάθε μια από τις ταινίες αυτές;
- Θεωρείτε ότι υπερισχύει περισσότερο η συναισθηματική, η πνευματική ή η αισθητική εμπλοκή του δέκτη σε κάθε μια από τις δύο ταινίες;
Αιτιολογήστε την απάντησή σας με αναφορές στις ταινίες.
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε το αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 346-355). New York: HarperCollins Publishers.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Από 07/12/2020 - Έως 13/12/2020
Εβδομάδα 10
Η εναλλακτική αφήγηση στον κινηματογραφικό και τον τηλεοπτικό λόγο
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα παρουσιαστούν οι τεχνικές που χρησιμοποιούνται για να αναπτυχθούν τα επιμέρους δραματουργικά στοιχεία, όταν διασπάται η αφηγηματική ενότητα του χώρου, του χρόνου και της δράσης. Θα ασχοληθείτε με σπονδυλωτές, πολλαπλών πλοκών (multi-plot) και πολλαπλών χαρακτήρων (multi - character) αφηγήσεις αλλά και με παθητικό πρωταγωνιστή και μη γραμμικές αφηγήσεις. Θα γνωρίστε τους τρόπους με τους οποίους το ρεύμα του μεταμοντέρνου αλλά και η συνεχώς ογκούμενη εμπειρία υποδοχής οπτικοακουστικών έργων των δεκτών έχει διαμορφώσει μια νέα κινηματογραφική και τηλεοπτική, συνεχώς εξελισσόμενη, γλώσσα.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- κατανοήσετε τις δραματουργικές μεταβολές που προκαλεί η διατάραξη της αφηγηματικής ενότητας του χώρου, του χρόνου και της δράσης
- μελετήστε τους λόγους για τους οποίους οι εναλλακτικές αφηγήσεις πλέον εκτείνονται σε όλα τα κινηματογραφικά είδη και γένη και σε οπτικοακουστικές αφηγήσεις που απευθύνονται σε ευρεία κοινά
- επισημάνετε τους τρόπους με τους οποίους το ρεύμα του μεταμοντέρνου αναδιαμόρφωσε την οπτικοακουστική αφήγηση
- αναγνωρίσετε τους ενοποιητικούς μηχανισμούς στο αφηγηματικό σύστημα των σπονδυλωτών και των πολλαπλών πλοκών (multi-plot) και πολλαπλών χαρακτήρων (multi - character) σεναρίων
- αντιληφθείτε τις τεχνικές που λειτουργούν προωθητικά στη δράση όταν ο πρωταγωνιστής είναι παθητικός
- εξοικειωθείτε με τη μη γραμμικότητα και τη αφηγηματική λογική που διέπει τη χρήση της
Έννοιες - Κλειδιά Εναλλακτική αφήγηση, σπονδυλωτές / πολλαπλών πλοκών / πολλαπλών χαρακτήρων αφηγήσεις, παθητικός πρωταγωνιστής, μη γραμμικές αφηγήσεις, μεταμοντέρνα αφήγηση.
Εναλλακτική αφήγηση
Αρχικά, διαβάστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 47-58
- Xριστίνα Kallas-Καλογεροπούλου, Σενάριο. Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος), σσ. 278-293
- Στάθης Βαλούκος, Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του, σσ. 106-118
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη, το κείμενο του Κ-Σ Νίκου Τερζή, το άρθρο της Α. Αγγελίδη και ένα απόσπασμα βιβλίου του Ιωάννη Σκοπετέα.
Σημειώσεις - Εναλλακτική αφήγηση
H Μπρεχτική κριτική της αστικής τέχνης και οι θεωρίες του για μια τέχνη επαναστατική. Τερζης (2013)
Α. Αγγελίδη - «Ποιητικός κινηματογράφος και ο μηχανισμός του ονείρου» http://my.filmfestival.gr/default.aspx?lang=el-GR&page=19&id=63853
Στη συνέχεια, παρακολουθήστε τις 3 ταινίες μικρού μήκους που ακολουθούν.
Kleingeld (Small Change), Σενάριο/Σκηνοθεσία: Marc-Andreas Bochert, Διάρκεια: 15’, 1999.
Αφού δείτε τις παραπάνω ταινίες και διαβάσετε τις πηγές, εντοπίστε τα στοιχεία εναλλακτικότητας που περιέχει η κάθε μια και τεκμηριώστε την απάντησή σας (επιλέξτε 2 από τις 3 ταινίες) με συγκεκριμένες αναφορές. Η απάντησή σας (και για τις δύο ταινίες) δεν πρέπει να υπερβαίνει τις εφτακόσιες λέξεις.
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε το αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 47-58). New York: HarperCollins Publishers.
Βαλούκος, Στ. (2002). Το σενάριο. Η δομή και η τεχνική της συγγραφής του (σσ. 278-293). Αθήνα: Αιγόκερως.
Kallas - Καλογεροπούλου, Χ. (2006). Η τέχνη της επινόησης και της αφήγησης στον κινηματογράφο (66 ασκήσεις και 1 μέθοδος) (σσ. 106-118). Αθήνα: Νεφέλη.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 14/12/2020 - Έως 20/12/2020
Εβδομάδα 11
Βασικές αρχές και τεχνικές διασκευής από λογοτεχνικό ή θεατρικό κείμενο
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έλθετε σε επαφή με τις βασικές μεθόδους διασκευής και τις θεωρητικές αλλά και τις εφαρμοσμένες προσεγγίσεις για το ζήτημα της πιστότητας των υπό διασκευή έργων. Θα γνωρίστε, επίσης, τις μεταβολές και την προσαρμογή του συστήματος των αφηγηματικών συμβάσεων του θεάτρου και της λογοτεχνίας που προϋποθέτει η κινούμενη εικόνα (και κατ΄ επέκταση ο σεναριακός λόγος). Τέλος θα εξετάσετε τις εφτά μεταμορφωτικές πράξεις, όπως αναφέρονται στο άρθρο του Α. Δοξιάδη, "Οι εφτά μεταμορφωτικές πράξεις στη βιογραφία - η αφήγηση ως γνώση".
Μαθησιακά Αποτελέσματα Στην παρούσα εβδομάδα μελέτης αναμένεται να:
- κατανοήσετε την έννοια της διασκευής και των συνθηκών που έχουν οδηγήσει στο διαρκώς ογκούμενο ρεύμα παραγωγής ταινιών, τα σενάρια των οποίων αποτελούν διασκευές λογοτεχνικών και θεατρικών έργων
- γνωρίσετε τις βασικές ποιητικές διασκευής
- αντιληφθείτε την έννοια της πιστότητας αλλά και την προβληματική που έχει προκύψει αναφορικά με αυτή στα υπό διασκευή οπτικοακουστικά έργα
- διακρίνετε την έννοια του "βασισμένου" (based) σεναρίου σε λογοτεχνικό ή θεατρικό έργο από την έννοια του "εμπνευσμένου" (inspired of) σεναρίου από λογοτεχνικό ή θεατρικό έργο
- αναγνωρίσετε το διαφορετικό αφηγηματικό σύστημα συμβάσεων του θεάτρου και της λογοτεχνίας σε σχέση με το αντίστοιχο κινηματογραφικό
- ερευνήσετε το λόγο αλλά και τους τρόπους με τους οποίους οι έννοιες του χώρου, του χρόνου, του αφηγητή, του διαλόγου, της ανάπτυξης των χαρακτήρων, της πλοκής και του θέματος μεταβάλλονται στο υπό διασκευή κείμενο
- κατανοήσετε τις έννοιες της "Περικοπής", της "Επιλογής", της "Διάταξης", της "Συμπύκνωσης", της "Ενίσχυσης" / της "Εξασθένισης", της "Προσθήκης" και της "Αλλοίωσης", ως φάσεις της διαδικασίας διασκευής αλλά, και σε ένα βαθμό, κάθε αφηγηματικής απόπειρας
Έννοιες - Κλειδιά Διασκευή, ποιητικές διασκευής, πιστότητα, βασισμένο / εμπνευσμένο, χώρος / χρόνος / αφηγητής / χαρακτήρες / διάλογος / πλοκή / θέμα στο σενάριο διασκευής, σύστημα συμβάσεων, "Περικοπή", "Επιλογή", "Διάταξη", "Συμπύκνωση", "Ενίσχυση" / "Εξασθένιση", "Προσθήκη", "Αλλοίωση".
Τεχνικές Διασκευής
Αρχικά, διαβάστε τα ακόλουθα αποσπάσματα:
- Robert McKee, Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting, pp. 364-370
- Syd Field, Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας, σσ. 191-193
- Το άρθρο του Απόστολου Δοξιάδη «Η αφήγηση ως γνώση και η περίπτωση της βιογραφίας»
Μπορείτε, συμπληρωματικά, να μελετήσετε το παρακάτω αρχείο σημειώσεων του συντονιστή της ΔΓΡ61, Παναγιώτη Ιωσηφέλη
Σε ένα κείμενο που να μην υπερβαίνει τις χίλιες (1000) λέξεις περιγράψτε την πλοκή του μικρού μήκους σεναρίου που έχετε πρόθεση να γράψτε στα πλαίσια της γραπτής εξαμηνιαίας εργασίας. Το κείμενό σας πρέπει να έχει τη μορφή σκαλέτας – να υπάρχει αριθμημένη μια σύντομη περιγραφή μόνο της οπτικής και λεκτικής δράσης κάθε σκηνής, σε πλάγιο λόγο, με σύντομη αναφορά στους διαλόγους και στις δράσεις των χαρακτήρων. Λάβετε υπ’ όψιν σας ότι μια μικρού μήκους ταινία συνήθως περιέχει περίπου 25 σκηνές – κάποιες με διάλογο και άλλες όχι.
Το παρακάτω παράδειγμα είναι σε κάθε περίπτωση ενδεικτικό για τη μορφή του κειμένου σας – δεν πρέπει να το χρησιμοποιήσετε ως πλαίσιο ή αφορμή. Ζητούμενο, αυτή τη φορά, είναι να γράψτε τη δική σας ιστορία.
1. Η Α(30) στο σπίτι του Β(35), ενώ τρώνε, του λέει πως βρήκε δουλειά στο εξωτερικό και την επόμενη εβδομάδα πρέπει να φύγει. Ο Β αιφνιδιάζεται, διαμαρτύρεται επειδή δεν το ήξερε και την κατηγορεί ότι το έκρυψε, η Α του απαντάει ότι δεν του είχε πει γιατί δεν ήξερε τι θα συμβεί και για μην τον ταράξει άδικα (σε περίπτωση που δεν έβρισκε δουλειά έξω), ο Β απαντάει ότι τώρα, πάντως, τον ταράζει και φεύγει από το τραπέζι.
Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε το κείμενό σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε το αρχείο, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε «κλικ» πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας και μετά το Συνέχεια (αφού «τικάρετε» την υπεύθυνη δήλωση).
Πηγές:
McKee, R (1997). Story: Style, Structure, Substance, and the Principles of Screenwriting (pp. 364-370). New York: HarperCollins Publishers.
Field, S. (1986), Το σενάριο. Η τέχνη και η τεχνική: Οι βάσεις της σεναριογραφίας, μτφ. Πολύκαρπος Πολυκάρπου (σσ. 191-193). Αθήνα: Κάλβος.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας Μελέτης
Μπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 28/12/2020 - Έως 03/01/2021
Εβδομάδα 13
Εβδομάδα Επανάληψης
Εβδομάδα 14
Εξαμηνιαία Εργασία
- Φόρουμ
Εργασία εξαμήνου
Ανοίξτε το παρακάτω αρχείο pdf για να δείτε την εκφώνηση της εξαμηνιαίας εργασίας.
Οδηγίες – Τεχνικές λεπτομέρειες
- Συγγράψτε το κείμενό σας στο πρόγραμμα Microsoft Word και αποθηκεύστε τοπικά το αρχείο σας σε μορφή .doc ή .docx. Το όνομα του αρχείου σας πρέπει να έχει τη μορφή ΔΓΡ61_ΑριθμόςΜητρώουΦοιτητή_Επώνυμο_Όνομα.
- Μεταβείτε στον παρακάτω πόρο, «Εργασία εξαμήνου...». Για να καταθέσετε την εργασία σας επιλέξτε το Νέα Υποβολή και, εν συνεχεία, «σύρετε» το αρχείο σας στην αντίστοιχη περιοχή που εμφανίζεται. Εναλλακτικά, μπορείτε να πατήσετε το πάνω αριστερά εικονίδιο Προσθήκη... και να βρείτε την εργασία σας (Επιλογή αρχείου) μέσα από περιήγηση του σκληρού σας δίσκου. Αφού επιλέξετε την εργασία, πατήστε Ανέβασμα αυτού του αρχείου. Για να ολοκληρώσετε τη διαδικασία, κάντε κλικ πάνω στην επιλογή Αποθήκευση αλλαγών και, κατόπιν, πατήστε το πλήκτρο Υποβολή Εργασίας.
- Η ανατροφοδότηση από τον/την Κ-Σ σας θα γίνει μέσω της πλατφόρμας, με σχόλια επί του γραπτού της εργασίας σας.
Αξιολόγηση Δραστηριοτήτων - Τελική Εξέταση
Ingrid Thulin, Gunnel Lindblom, Tystnaden (1963)
