ΔΓΡ 52: Νεοελληνική Λογοτεχνία (19ος – 21ος αιώνας)
Από 04/03/2019 - Έως 10/03/2019
Εβδομάδα 1
Εισαγωγή στη μελέτη και την ανάγνωση λογοτεχνικών κειμένων
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα θυμηθείτε βασικούς όρους που σχετίζονται με τη μελέτη της λογοτεχνίας (διάκριση «φιλολογίας» από τη «λογοτεχνία» και συνοπτική συζήτηση για την κριτική της λογοτεχνίας και τη θεωρία της λογοτεχνίας). Θα γνωρίσετε, επίσης, βασικά στοιχεία της αφηγηματολογίας και της λογοτεχνικής ανάγνωσης. Τα στοιχεία αυτά μελετώνται αναλυτικότερα στη Θεματική Ενότητα ΔΓΡ50.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- Ανακαλέσετε βασικές έννοιες και όρους της μελέτης της λογοτεχνίας
- Γνωρίσετε έννοιες που σχετίζονται με τη δόμηση της λογοτεχνικής γραφής και τη λειτουργία της λογοτεχνίας γενικότερα
- Μυηθείτε σε τρόπους αναγνωστικής προσέγγισης ενός λογοτεχνικού κειμένου
- Εξετάσετε συγκεκριμένες ερμηνευτικές τεχνικές που επιχειρούν να απαντήσουν στο ερώτημα «πώς πρέπει να διαβάζουμε ένα λογοτεχνικό κείμενο;»
Έννοιες - Κλειδιά Φιλολογία, γραμματεία, λογοτεχνία, θεωρία λογοτεχνίας, λογοτεχνικά είδη, ερμηνευτική ανάγνωση, λογοτεχνική κριτική, αφηγηματολογία.
- ΚαλωσόρισμαΚαλωσορίσατε στη Θεματική Ενότητα ΔΓΡ 52 «Νεοελληνική Λογοτεχνία (19ος – 21ος αιώνας)» του Κοινού Διαπανεπιστημιακού Μεταπτυχιακού Προγράμματος Σπουδών «Δημιουργικής Γραφής» με τη σύμπραξη του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας και του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου.Η Θεματική Ενότητα είναι χωρισμένη σε 14 Εβδομάδες Μελέτης, σε κάθε μια από τις οποίες σας δίνεται το εκπαιδευτικό υλικό που πρέπει να μελετήσετε και οι δραστηριότητες που πρέπει να υλοποιήσετε. Οι δραστηριότητες που περιέχονται στις Εβδομάδες Μελέτης μπορεί να απαιτούν ατομική ή ομαδική προσπάθεια. Εκτός των δραστηριοτήτων, θα κληθείτε να υλοποιήσετε και μία (υποχρεωτική) εξαμηνιαία εργασία η οποία θα επηρεάσει τη διαμόρφωση του τελικού βαθμού.Παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο, μέσω του οποίου η συντονίστρια της Θεματικής Ενότητας Γεωργία Πατερίδου σας εισάγει & σας καλωσορίζει στη ΔΓΡ52.
- ΔΓΡ 52: Εισαγωγή - ΠληροφορίεςΕπιλογή εκπαιδευτικού υλικού/επιμέλεια Θεματικής Ενότητας: Γεωργία Πατερίδου : gpateridou@eap.grΜελετήστε την παρακάτω εισαγωγική παρουσίαση για τη Θεματική Ενότητα ΔΓΡ 52, μέσω της οποίας θα ενημερωθείτε για το αντικείμενό της, τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, τον τρόπο οργάνωσης και διαμόρφωσης των Εβδομάδων Μελέτης καθώς και τον τρόπο αξιολόγησης και βαθμολόγησης των δραστηριοτήτων.Χρήσιμα ακρωνύμια/συντομογραφίεςΔΓΡ: Δημιουργική Γραφή
ΟΣΣ: Ομαδική Συμβουλευτική Συνάντηση
ΘΕ: Θεματική Ενότητα
Κ-Σ: Καθηγήτρια/Καθηγητής - Σύμβουλος
ΝΕΛ: Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης. Πάτρα: ΕΑΠ. Πάτρα: ΕΑΠ.
ΑΝΛΚ: Το βιβλίο Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ός και 20ός αιώνας). Πάτρα: ΕΑΠ.
ΑΝΚΚ: Το βιβλίο Μπακογιάννης, Μ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Κριτικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ός και 20ός αιώνας). Πάτρα: ΕΑΠ.Μεταβείτε στην ενότητα "Πληροφορίες", πατώντας το εικονίδιο/«κυκλάκι» με τις τρεις τελείες που βρίσκεται πάνω από κάθε Εβδομάδα Μελέτης. Εκεί, θα βρείτε χρήσιμους συνδέσμους και πόρους του μαθήματος, όπως επίσης και δύο ομάδες συζητήσεων που λειτουργούν υποστηρικτικά στη Θεματική Ενότητα.Προσοχή! Θα πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσετε προσεκτικά τον Οδηγό Μελέτης, ώστε να κατανοήσετε τη δομή & φύση του μαθήματος.
Μελέτη ΛογοτεχνίαςΔιαβάστε τμήμα της Εισαγωγής «Η Λογοτεχνία και η Μελέτη της. Βασικές έννοιες και όροι» (ΝΕΛ, σσ. 39-52).- Πηγή: Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 39-52). Πάτρα: ΕΑΠ.
Εισαγωγή στην ανάγνωση των λογοτεχνικών κειμένωνΜελετήστε το παρακάτω κείμενο της Αναστασίας Νάτσινα στο οποίο η συγγραφέας, εστιάζοντας σε ένα διήγημα του Δημήτρη Χατζή, θέτει μια σειρά ερωτημάτων-απαντήσεων μέσω των οποίων επιχειρεί να παρουσιάσει «[…]ορισμένους τρόπους με τους οποίους μπορεί κανείς να διαβάσει λογοτεχνία, ή, με άλλα λόγια, ορισμένες σκοπιές από τις οποίες μπορεί κανείς να προσεγγίσει ένα κείμενο[…]».Στη συνέχεια, μπείτε στη Συζήτηση που προσφέρεται και ανταλλάξτε απόψεις με τους συναδέλφους σας ως προς τις ερμηνευτικές τεχνικές/προσεγγίσεις που θεωρείτε ότι κατατίθενται στο κείμενο της Νάτσινα.Σημείωση: Ακολουθήστε το σύνδεσμο που δίνεται στο κείμενο για το διήγημα του Χατζή, ώστε να μπορείτε να το διαβάζετε παράλληλα με την ανάλυση του από τη συγγραφέα.- Πηγή: Νάτσινα, Α. (2006). Μια εισαγωγή στην ανάγνωση των λογοτεχνικών κειμένων. Δημήτρη Χατζή «Σαμπεθάι Καμπιλής». “OpenLit”, Σχολή Ανθρωπιστικών Σπουδών. Πάτρα: ΕΑΠ.
- Μπορείτε αν θέλετε να μελετήσετε και ένα άρθρο (βλ. επισυναπτόμενο αρχείο) για το έργο του Γιοζέφ Ελιγιά, ενός από τα βασικά πρόσωπα που σκιαγραφούνται στο διήγημα του Χατζή "Σαμπεθάι Καμπιλής"Μπορείτε, επίσης, να παρακολουθήσετε το ακόλουθο βίντεο, απόσπασμα από ομιλία της κ. Ελένης Κουρμαντζή για τον ποιητή-διανοούμενο, σε εκδήλωση του έτους 2009, στο Πολιτιστικό Κέντρο της Πανηπειρωτικής Συνομοσπονδίας.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.Από 11/03/2019 - Έως 17/03/2019
Εβδομάδα 2
Ρομαντισμός και ελληνική ταυτότητα – Αθηναϊκός Ρομαντισμός
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έλθετε σε επαφή με βασικά ζητήματα που αφορούν στη συγκρότηση της εθνικής ταυτότητας & παράδοσης και θα εξετάσετε τον τρόπο με τον οποίο λειτούργησε η ρομαντική ιδεολογία στα ελληνικά συμφραζόμενα. Θα γνωρίσετε επίσης τα στοιχεία που αφορούν τη διάχυση του αθηναϊκού ρομαντισμού και θα διερευνήσετε τις εκφάνσεις του σε ποιητικά και πεζά κείμενα.- Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:
- Κατανοήσετε βασικά θέματα σχετικά με την ελληνική εθνική ταυτότητα στο πλαίσιο του 19ου αιώνα
- Εμβαθύνετε σε ιστορικούς σταθμούς και τη σύνδεσή τους με την πολιτιστική εξέλιξη του νέου ελληνικού κράτους
- Εξετάσετε τις έννοιες της παράδοσης και της ιστορικής συνέχειας
- Αναλύσετε τη συμβολή της παράδοσης στη διαμόρφωση της εθνικής ταυτότητας
- Γνωρίσετε την επίδραση του Ρομαντισμού στην ευρωπαϊκή λογοτεχνία
- Κατανοήσετε την ιστορική εξέλιξη της ελληνικής πεζογραφίας
- Μυηθείτε στο έργο των κυριότερων εκπροσώπων, στα ιδιαίτερα θεματικά και τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά, καθώς και στην ιδεολογική λειτουργία της λογοτεχνικής παραγωγής της περιόδου 1830-1880
- Εξετάσετε δύο κείμενα του αθηναϊκού ρομαντισμού με βάση τον ελεγειακό τους τόνο
- Διερευνήσετε το θρησκευτικό στοιχείο σε απόσπασμα από το έργο του Ροΐδη, Πάπισσα Ιωάννα
- Κατηγοριοποιήσετε ένα κείμενο της εποχής με βάση τις διακρίσεις του Δ. Τζιόβα
Έννοιες - Κλειδιά Έθνος, σύνορα, ταυτότητα, Μεγάλη Ιδέα, ιστορική συνέχεια, ρομαντική ιδεολογία, παράδοση, δημοτική, καθαρεύουσα, λαογραφία, Κλασικορομαντισμός, Εξόρμηση/Ακμή/Παρακμή, Φαναριώτες, ποιητικοί διαγωνισμοί, πανεπιστημιακή κριτική, ιδεολογική λειτουργία, τερπνόν/ωφέλιμο, επιστολικό μυθιστόρημα, ερωτική μυθιστορία, πικαρικό μυθιστόρημα, ιστορικό μυθιστόρημα, μυθιστόρημα ηθών, ξενόθεμο αφήγημα, απόκρυφα μυθιστορήματα, πεζογραφία καταστατικού τύπου.
- Ρομαντισμός στην ΕλλάδαΜελετήστε το 13ο κεφάλαιο «Ρομαντισμός στην Ελλάδα» (σσ. 261-282) από το βιβλίο του Roderick Beaton H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία: Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Ελλάδα, μέσα από το οποίο θα γνωρίσετε πώς το κίνημα του Ρομαντισμού συνδέεται με τη συγκρότηση της ελληνικής εθνικής παράδοσης και ταυτότητας.
- Πηγή: Beaton, R. (2016). Ο Ρομαντισμός στην Ελλάδα. Στο H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία: Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Ελλάδα (σσ. 261-282). Ηράκλειο: ΠΕΚ.
Ρομαντισμός - Ευρωπαϊκή ΛογοτεχνίαΑν επιθυμείτε να μελετήσετε περαιτέρω τον Ρομαντισμό και τη λειτουργία του σε άλλες λογοτεχνίες, μπορείτε να μεταβείτε στον παρακάτω σύνδεσμο της Πύλης για την Ελληνική Γλώσσα.- Πηγή: Σειρά κειμένων από την Πύλη για την ελληνική γλώσσα
- Μπορείτε, επίσης, να ακούσετε το παρακάτω μουσικό απόσπασμα του ρομαντικού Schumann
Η πρώτη Αθηναϊκή ΣχολήΔιαβάστε το τέταρτο κεφάλαιο «Η Πρώτη Αθηναϊκή Σχολή. Ρομαντική Ποίηση και Πεζογραφία (1830-1880)» (ΝΕΛ, σσ. 127-157). Μέσα από τη μελέτη του προαναφερθέντος κεφαλαίου θα εξοικειωθείτε με βασικές όψεις της ποίησης και της πεζογραφικής παραγωγής που αναπτύχθηκε στα αστικά κέντρα του ελληνισμού την περίοδο 1830-1880.- Πηγή: Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η Πρώτη Αθηναϊκή Σχολή. Ρομαντική Ποίηση και Πεζογραφία (1830-1880). Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 127-157). Πάτρα: ΕΑΠ.
Ο Λέανδρος/Ο φανός του κοιμητηρίου ΑθηνώνΔιαβάστε το απόσπασμα του μυθιστορήματος Ο Λέανδρος του Π. Σούτσου και το ποίημα «Ο φανός του κοιμητηρίου Αθηνών» του Δ. Παπαρρηγόπουλου (ΑΝΛΚ, σσ. 125-133, 107-109).Καλείστε να εξετάσετε τις μορφές και διαβαθμίσεις που εμφανίζει ο ελεγειακός/θρηνητικός τόνος στο πλαίσιο του αθηναϊκού ρομαντισμού. Καταθέστε τα συμπεράσματά σας και ανταλλάξτε απόψεις για το θέμα με τους συναδέλφους σας, στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης.- Πηγή: Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ός και 20ός αιώνας) (σσ. 107-109, 125-133). Πάτρα: ΕΑΠ.
Επιλέξτε και εκπονήστε μία από τις δύο Δραστηριότητες που ακολουθούν («Επισύναψη αρχείου & συζήτηση – Θρησκευτικές αναφορές» ή «Εργασία – Κατηγοριοποίηση μυθιστορήματος/Ανάπλαση κεφαλαίου»).
Πάπισσα ΙωάνναΜελετήστε το δοθέν απόσπασμα από την Πάπισσα Ιωάννα (ΑΝΛΚ, σσ. 160-172).Προσπαθήστε να εντοπίσετε τις αναφορές στη θρησκεία και στην εκκλησία και σχολιάστε τη στάση του αφηγητή απέναντί τους. Συγγράψτε ένα κείμενο 300 λέξεων στο Word και στη συνέχεια επισυνάψτε το στη Συζήτηση ως Απάντηση. Δείτε ενδεικτικά κάποια από τα αντίστοιχα κείμενα των συναδέλφων σας και σχολιάστε τα.- Πηγή: Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ος και 20ός αιώνας) (σσ. 160-172). Πάτρα: ΕΑΠ.
Θεωρία ελληνικής αφήγησης – Διακρίσεις έργωνΜελετήστε το κείμενο του Δ. Τζιόβα «Από τη μυθιστορία στο μυθιστόρημα: Για μια θεωρία της ελληνικής αφήγησης» (ΑΝΚΚ, σσ. 95-120). Διαβάστε επίσης το απόσπασμα από τον Πίθηκο Ξουθ του Ιάκωβου Πιτσιπίου ακολουθώντας τον σύνδεσμο που δίνεται.Με βάση τις διακρίσεις του Τζιόβα, σε ποια κατηγορία θα λέγατε ότι ανήκει ο Πίθηκος Ξουθ (απάντηση μέχρι 500 λέξεις);
Κατόπιν, ξαναγράψτε το Κεφάλαιο ΙΑ΄ με τρόπο ώστε να προσιδιάζει στην άλλη κατηγορία (χωρίς περιορισμό λέξεων). Μεταχειριστείτε τη σημερινή κοινή νεοελληνική γλώσσα.
Να καταχωρήσετε την απάντησή σας σε ένα κείμενο που θα συγγράψετε μέσω του παρακάτω πόρου (Νέα Υποβολή – συγγραφή του κειμένου στο αντίστοιχο πεδίο και Αποθήκευση αλλαγών – Υποβολή εργασίας – Συνέχεια). Ο/Η υπεύθυνος/η Κ-Σ θα σας παράσχει την απαιτούμενη ανατροφοδότηση.- Πηγή: Ιάκωβος Γ. Πιτζιπίος, «Ο πίθηκος Ξουθ, ή Τα ήθη του αιώνος», Αποθήκη των Ωφελίμων και Τερπνών Γνώσεων, τχ. 13 (Ιούλιος 1848) 163-168 (κεφ. ΙΑ΄ «Η Σουλτανίτζα» και ΙΒ΄ «Ο αληθής έρως των γυναικών του συρμού, ή το κίτρινον φόρεμα του χορού»
- Πηγή: Μπακογιάννης, Μ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Κριτικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ος και 20ός αιώνας) (σσ. 95-120). Πάτρα: ΕΑΠ.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.Εβδομάδα 3
Επτανησιακή ποίηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έλθετε σε επαφή με την ποίηση της Επτανησιακής Σχολής και θα εμβαθύνετε στο έργο των κορυφαίων Επτανήσιων ποιητών, του Διονύσιου Σολωμού και του Ανδρέα Κάλβου.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- Εξοικειωθείτε με την επτανησιακή ποίηση
- Μυηθείτε στο ποιητικό έργο του Διονύσιου Σολωμού και του Ανδρέα Κάλβου
- Αναλύσετε τα περιεχόμενα συνέντευξης για τον Ανδρέα Κάλβο
- Εξετάσετε συγκριτικά δύο ποιήματα της Επτανησιακής Σχολής
Έννοιες - Κλειδιά Επτανησιακή Σχολή, κοινωνικές τάξεις, Προσολωμικοί / Σολωμικοί / Μετασολωμικοί / Εξωσολωμικοί ποιητές, Νεοκλασικισμός, Ρομαντισμός, εθνικός ποιητής, ελευθερία και φύση, θρησκεία και θάνατος, μικτός και γνήσιος τρόπος, αποσπασματικότητα, Ωδές, Φιλελληνισμός/Φιλελευθερισμός, πατριωτικός/πολιτικός ποιητής, πολύτροπος αρμονία.
- Η ποίηση των Επτανήσων - Σολωμός & ΚάλβοςΜελετήστε τα τρία πρώτα κεφάλαια από το βιβλίο Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης («Η Επτανησιακή ποίηση του 19ου αιώνα. Γενικά χαρακτηριστικά» [σσ. 53-83], «Η ποίηση του Διονύσιου Σολωμού» [σσ. 85-110], «Η ποίηση του Ανδρέα Κάλβου» [σσ. 111-125]).Σε αυτά τα κεφάλαια θα γνωρίσετε τα γενικά χαρακτηριστικά που διακρίνουν την επτανησιακή ποίηση κατά τον 19ο αιώνα και θα μυηθείτε, ειδικότερα, στο έργο των Σολωμού & Κάλβου.
- Πηγές:Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η Επτανησιακή ποίηση του 19ου αιώνα. Γενικά χαρακτηριστικά. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 53-83). Πάτρα: ΕΑΠ. Πάτρα: ΕΑΠ.Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η ποίηση του Διονύσιου Σολωμού. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας).Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 85-110). Πάτρα: ΕΑΠ.Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η ποίηση του Ανδρέα Κάλβου. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας).Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 111-125). Πάτρα: ΕΑΠ.
- Συμπληρωματικά, παρακολουθήστε το ακόλουθο βίντεο-αφιερώμα για τον Διονύσιο Σολωμό, από το αρχείο της ΕΡΤ, με αφορμή τα 200 χρόνια από τη γέννησή του. Καθηγητές πανεπιστημίου και μελετητές του έργου του μιλούν για τη διαχρονική αξία και τους υψηλούς στόχους της ποίησής του.Μπορείτε να παρακολουθήσετε επίσης και το παρακάτω επεισόδιο της σειράς-ντοκιμαντέρ «Εποχές και Συγγραφείς», με θέμα τη ζωή και το έργο του Σολωμού.
Κάλβος - Συνέντευξη ΑρβανιτάκηΠαρακολουθήστε την παρακάτω συνέντευξη του Δ. Αρβανιτάκη για τον Ανδρέα Κάλβο. Στη συνέχεια συζητήστε με τους συμφοιτητές σας για τα σημεία που θεωρήσατε ενδιαφέροντα/άξια σχολιασμού.- Πηγή: perigrammata. StartTV. Περιγράμματα.137. Κάλβος, Τοπ. Ιστορία. Online video clip. Youtube. 04 Μάϊ 20152/5/2015. Παρουσίαση: Κώστας Βέργος. Συζήτηση με τον Δημήτρη Αρβανιτάκη, Δρα Ιστορίας, συγγραφέα, υπεύθ. εκδ. Μουσείου Μπενάκη. Το άγνωστο έργο του Κάλβου. Η Ιταλική περίοδος και το επαναστατικό περιβάλλον. Ιόνια, Ιταλία, Ριζοσπαστισμός. Λογοτεχνία και Ιστορία.
Ανάλυση ποιημάτων - Πατριωτικό θέμαΔιαβάστε τις στροφές 74-82 από το ποίημα "Ύμνος εις την Ελευθερίαν" (1825) του Διονυσίου Σολωμού και την ωδή "Αι ευχαί" από τη συλλογή Λυρικά (1826) του Ανδρέα Κάλβου. Καλείστε να εξετάσετε συγκριτικά πώς μεταβολίζει ποιητικά ο κάθε δημιουργός το πατριωτικό θέμα (ποια πτυχή της επανάστασης δίνει την έμπνευση, ποιο ποιητικό ύφος επιλέγεται κ.ά.). Καταθέστε τα συμπεράσματά σας (κείμενο 600 λέξεων περίπου) μέσω του παρακάτω πόρου (Νέα Υποβολή – συγγραφή του κειμένου στο αντίστοιχο πεδίο και Αποθήκευση αλλαγών – Υποβολή εργασίας – Συνέχεια). Ο/Η Κ-Σ θα σας παράσχει την απαιτούμενη ανατροφοδότηση.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 01/04/2019 - Έως 07/04/2019
Εβδομάδα 5
Η Γενιά του 1880: Παράδοση και νεοτερικότητα
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα παρουσιαστούν τα είδη της ποιητικής και πεζογραφικής παραγωγής της λεγόμενης Γενιάς του 1880, όπως και το πλαίσιο διαμόρφωσής της (πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες σε Ελλάδα και Ευρώπη). Θα σχολιαστεί επίσης το έργο σημαντικών λογοτεχνών της περιόδου: Βιζυηνού, Παπαδιαμάντη, Καρκαβίτσα, Παλαμά, Ψυχάρη.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- Κατανοήσετε τις ιστορικοκοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες της περιόδου 1880-1910 σε Ελλάδα και Ευρώπη
- Εξοικειωθείτε με τα διάφορα λογοτεχνικά ρεύματα, τάσεις και τεχνοτροπίες της εποχής
- Εξετάσετε το έργο των κυριότερων εκπροσώπων της ποίησης και της πεζογραφίας της περιόδου, μέσα από τους άξονες της γλώσσας, της θεματικής, της τεχνοτροπίας και των ευρύτερων ιδεολογικοκοινωνικών οριζουσών
- Δημιουργήσετε ένα διαφορετικό τέλος για τη Φόνισσα ή για ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη
Έννοιες - Κλειδιά Μεταβολή, ρεαλισμός, λαογραφία, ηθογραφία, γλωσσικό ζήτημα, επαρχία/άστυ, νοσταλγία, κοινωνική κριτική, σάτιρα, παρνασσισμός, συμβολισμός, ποιητής-μύστης, νατουραλισμός, γυναίκες πεζογράφοι, ιδεολογικό/ψυχολογικό μυθιστόρημα.
- Η λογοτεχνία της Γενιάς του 1880 – Ιδεολογικές επιρροές και χαρακτηριστικά της ελληνικής πεζογραφίας της περιόδουΜελετήστε τα παρακάτω αποσπάσματα, μέσα από τα οποία θα έλθετε σε επαφή με συγγραφείς και λογοτεχνικές τάσεις της περιόδου 1880-1910, αλλά και με τις έννοιες της «ηθογραφίας» και της «λαογραφίας», στα πλαίσια της ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αιώνα.
- ΝΕΛ (σσ. 185-229). Κεφάλαιο 6, «Η Γενιά του 1880. Πεζογραφία – Ποίηση»
- H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία (σσ. 283-311). Κεφάλαιο 14, «Ηθογραφία και λαογραφία στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα»
- Εισαγωγή στην ποίηση του Παλαμά: Επιλογή Κριτικών κειμένων (σσ. xi-xxix). Εισαγωγικό κεφάλαιο, «Ο Παλαμάς και η κριτική της ποίησής του»
- ‘Για νάρθω σ’ άλλη ξενιτειά’: Αφηγήσεις του τόπου στην πεζογραφία της γενιάς του 1880 (σσ. 159-191). Το κεφάλαιο «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Επιστροφές στον τόπο»
Συμπληρωματικά, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο του Λ. Βαρελά «O μεγαλοϊδεάτης Γ. Μ. Βιζυηνός» από το περιοδικό "Νέα Εστία".
Ανδρέας Καρκαβίτσας
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Γεώργιος Βιζυηνός
Γρηγόριος Ξενόπουλος
Γιάννης Ψυχάρης
Κωστής Παλαμάς
- Πηγές:Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η Γενιά του 1880. Πεζογραφία – Ποίηση. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 185-229). Πάτρα: ΕΑΠ.Beaton, R. (2016). Ηθογραφία και λαογραφία στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα. Στο H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία: Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Ελλάδα (σσ. 283-311). Ηράκλειο: ΠΕΚ.Γαραντούδης, Ε (επιμ.) (2016). Ο Παλαμάς και η κριτική της ποίησής του. Στο Εισαγωγή στην ποίηση του Παλαμά: Επιλογή Κριτικών κειμένων (σσ. xi-xxix). Ηράκλειο: ΠΕΚ.Πατερίδου, Γ. (2012). Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Επιστροφές στον τόπο. Στο ‘Για νάρθω σ’ άλλη ξενιτειά’: Αφηγήσεις του τόπου στην πεζογραφία της γενιάς του 1880 (σσ. 159-191). Πάτρα: Opportuna.Βαρελάς, Λ. (2010). «O μεγαλοϊδεάτης Γ. Μ. Βιζυηνός». Στο Νέα Εστία, τχ. 1830 (σσ. 196-219).
Η Φόνισσα του ΠαπαδιαμάντηΤο τέλος της Φόνισσας του Παπαδιαμάντη έχει συζητηθεί και ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους, ενώ συνεχίζει να εγείρει σχολιασμούς και προβληματισμούς.Επιχειρήστε να γράψετε ένα διαφορετικό τέλος για το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ή για ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη (μέχρι 400 λέξεις). Μπορείτε να επιλέξετε από τα δύο που σχολιάζονται στο μελέτημα της κ. Πατερίδου. Μπορείτε, επίσης, να επισκεφτείτε τον ιστότοπο www.papadiamantis.org για να μελετήσετε το έργο του συγγραφέα.
ΠαλαμάςΑκολουθήστε τον παρακάτω υπερσύνδεσμο για να μεταβείτε στην «Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα». Καλείστε να επιλέξτε ένα από τα ανθολογημένα ποιήματα του Κωστή Παλαμά και να το αναλύσετε σύμφωνα με το υλικό μελέτης σας, ως προς τη θεματική και την τεχνοτροπία του, δίνοντας και γενικά στοιχεία για την ευρύτερη ποιητική του Παλαμά.Ανταλλάξτε απόψεις με τους συναδέλφους σας, ως προς τα συμπεράσματά σας, εντός της παρακάτω Ομάδας Συζητήσεων.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.Από 01/04/2019 - Έως 07/04/2019
ΦόρουμΕβδομάδα 5
Η Γενιά του 1880: Παράδοση και νεοτερικότητα
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα παρουσιαστούν τα είδη της ποιητικής και πεζογραφικής παραγωγής της λεγόμενης Γενιάς του 1880, όπως και το πλαίσιο διαμόρφωσής της (πολιτικές, κοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες σε Ελλάδα και Ευρώπη). Θα σχολιαστεί επίσης το έργο σημαντικών λογοτεχνών της περιόδου: Βιζυηνού, Παπαδιαμάντη, Καρκαβίτσα, Παλαμά, Ψυχάρη.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- Κατανοήσετε τις ιστορικοκοινωνικές και πολιτισμικές συνθήκες της περιόδου 1880-1910 σε Ελλάδα και Ευρώπη
- Εξοικειωθείτε με τα διάφορα λογοτεχνικά ρεύματα, τάσεις και τεχνοτροπίες της εποχής
- Εξετάσετε το έργο των κυριότερων εκπροσώπων της ποίησης και της πεζογραφίας της περιόδου, μέσα από τους άξονες της γλώσσας, της θεματικής, της τεχνοτροπίας και των ευρύτερων ιδεολογικοκοινωνικών οριζουσών
- Δημιουργήσετε ένα διαφορετικό τέλος για τη Φόνισσα ή για ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη
Έννοιες - Κλειδιά Μεταβολή, ρεαλισμός, λαογραφία, ηθογραφία, γλωσσικό ζήτημα, επαρχία/άστυ, νοσταλγία, κοινωνική κριτική, σάτιρα, παρνασσισμός, συμβολισμός, ποιητής-μύστης, νατουραλισμός, γυναίκες πεζογράφοι, ιδεολογικό/ψυχολογικό μυθιστόρημα.
- Η λογοτεχνία της Γενιάς του 1880 – Ιδεολογικές επιρροές και χαρακτηριστικά της ελληνικής πεζογραφίας της περιόδουΜελετήστε τα παρακάτω αποσπάσματα, μέσα από τα οποία θα έλθετε σε επαφή με συγγραφείς και λογοτεχνικές τάσεις της περιόδου 1880-1910, αλλά και με τις έννοιες της «ηθογραφίας» και της «λαογραφίας», στα πλαίσια της ελληνικής πεζογραφίας του 19ου αιώνα.
- ΝΕΛ (σσ. 185-229). Κεφάλαιο 6, «Η Γενιά του 1880. Πεζογραφία – Ποίηση»
- H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία (σσ. 283-311). Κεφάλαιο 14, «Ηθογραφία και λαογραφία στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα»
- Εισαγωγή στην ποίηση του Παλαμά: Επιλογή Κριτικών κειμένων (σσ. xi-xxix). Εισαγωγικό κεφάλαιο, «Ο Παλαμάς και η κριτική της ποίησής του»
- ‘Για νάρθω σ’ άλλη ξενιτειά’: Αφηγήσεις του τόπου στην πεζογραφία της γενιάς του 1880 (σσ. 159-191). Το κεφάλαιο «Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Επιστροφές στον τόπο»
Συμπληρωματικά, μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο του Λ. Βαρελά «O μεγαλοϊδεάτης Γ. Μ. Βιζυηνός» από το περιοδικό "Νέα Εστία".
Ανδρέας Καρκαβίτσας
Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης
Γεώργιος Βιζυηνός
Γρηγόριος Ξενόπουλος
Γιάννης Ψυχάρης
Κωστής Παλαμάς
- Πηγές:Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η Γενιά του 1880. Πεζογραφία – Ποίηση. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 185-229). Πάτρα: ΕΑΠ.Beaton, R. (2016). Ηθογραφία και λαογραφία στην ελληνική πεζογραφία του 19ου αιώνα. Στο H Iδέα του Έθνους στην Ελληνική Λογοτεχνία: Από το Βυζάντιο στη Σύγχρονη Ελλάδα (σσ. 283-311). Ηράκλειο: ΠΕΚ.Γαραντούδης, Ε (επιμ.) (2016). Ο Παλαμάς και η κριτική της ποίησής του. Στο Εισαγωγή στην ποίηση του Παλαμά: Επιλογή Κριτικών κειμένων (σσ. xi-xxix). Ηράκλειο: ΠΕΚ.Πατερίδου, Γ. (2012). Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης: Επιστροφές στον τόπο. Στο ‘Για νάρθω σ’ άλλη ξενιτειά’: Αφηγήσεις του τόπου στην πεζογραφία της γενιάς του 1880 (σσ. 159-191). Πάτρα: Opportuna.Βαρελάς, Λ. (2010). «O μεγαλοϊδεάτης Γ. Μ. Βιζυηνός». Στο Νέα Εστία, τχ. 1830 (σσ. 196-219).
Η Φόνισσα του ΠαπαδιαμάντηΤο τέλος της Φόνισσας του Παπαδιαμάντη έχει συζητηθεί και ερμηνευτεί με πολλούς τρόπους, ενώ συνεχίζει να εγείρει σχολιασμούς και προβληματισμούς.Επιχειρήστε να γράψετε ένα διαφορετικό τέλος για το συγκεκριμένο μυθιστόρημα ή για ένα διήγημα του Παπαδιαμάντη (μέχρι 400 λέξεις). Μπορείτε να επιλέξετε από τα δύο που σχολιάζονται στο μελέτημα της κ. Πατερίδου. Μπορείτε, επίσης, να επισκεφτείτε τον ιστότοπο www.papadiamantis.org για να μελετήσετε το έργο του συγγραφέα.
ΠαλαμάςΑκολουθήστε τον παρακάτω υπερσύνδεσμο για να μεταβείτε στην «Πύλη για την Ελληνική Γλώσσα». Καλείστε να επιλέξτε ένα από τα ανθολογημένα ποιήματα του Κωστή Παλαμά και να το αναλύσετε σύμφωνα με το υλικό μελέτης σας, ως προς τη θεματική και την τεχνοτροπία του, δίνοντας και γενικά στοιχεία για την ευρύτερη ποιητική του Παλαμά.Ανταλλάξτε απόψεις με τους συναδέλφους σας, ως προς τα συμπεράσματά σας, εντός της παρακάτω Ομάδας Συζητήσεων.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.- ΦόρουμΕΠΙΣΤΡΟΦΗ
Από 15/04/2019 - Έως 21/04/2019
Εβδομάδα 7
Ποιητικές και ιδεολογικές αναζητήσεις: Σικελιανός, Βάρναλης
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα παρουσιαστούν τα βασικά στοιχεία της ποίησης του Άγγελου Σικελιανού καθώς και του Κώστα Βάρναλη: θεματικοί άξονες, τεχνοτροπία, γλώσσα, φάσεις της ποιητικής τους εξέλιξης, καθώς και κοσμοθεωρίες και αντιλήψεις για την τέχνη.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- Μυηθείτε στα ιδιαίτερα θεματικά και τεχνοτροπικά χαρακτηριστικά της ποίησης του Σικελιανού και του Βάρναλη και να εμβαθύνετε στην ανάλυση του ιδιαίτερου ιδεολογικού της στίγματος
- Διαβάσετε και να αναλύσετε ένα ποίημα του Σικελιανού
- Εξοικειωθείτε με το έργο και τη ζωή του Άγγελου Σικελιανού, με τη βοήθεια οπτικοακουστικού υλικού
- Επεξηγήσετε την έννοια της αντι/ποίησης στο έργο του Βάρναλη
Έννοιες - Κλειδιά Ποιητές του 1910, ελεύθερος στίχος, λυρική/δραματική ποίηση, αντιλογοκρατία, μυστικισμός/ποιητής μύστης, Δελφική Ιδέα, ελληνοκεντρισμός, αισθητισμός, αντι/ποίηση, μυθική μέθοδος-απομυθοποίηση, ανορθολογισμός, σατιρική σύνθεση, πνευματική μετουσίωση, διδακτική διάσταση.
- Σικελιανός – Βάρναλης

Μελετήστε τα αποσπάσματα που ορίζονται παρακάτω, μέσα από τα οποία θα κατανοήσετε τα γενικά χαρακτηριστικά της ποίησης των Σικελιανού και Βάρναλη.- ΝΕΛ (σσ. 261-280) – Κεφάλαιο 8, «Η ποίηση του Άγγελου Σικελιανού».
- ΝΕΛ (σσ. 281-294) – Το πρώτο μέρος του 9ου κεφαλαίου, που αφορά τον Κώστα Βάρναλη.
- Πηγές:Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Η ποίηση του Άγγελου Σικελιανού. Στο Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 261-280). Πάτρα: ΕΑΠ.Βαρελάς, Λ. κ.ά. (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Νεότερη Ελληνική Λογοτεχνία (19ος και 20ός αιώνας). Εγχειρίδιο Μελέτης (σσ. 281-294). Πάτρα: ΕΑΠ.
Στο έρμο χωράφι εκεί στη ΣαλαμίναΔιαβάστε το ποίημα του Σικελιανού «Στο έρμο χωράφι εκεί στη Σαλαμίνα» (ΑΝΛΚ, σσ. 368-369) και σχολιάστε τη σχέση του ποιητή με την ποιητική Μούσα.Καταγράψτε τα συμπεράσματά σας μέσω του παρακάτω πόρου (Νέα Υποβολή – συγγραφή του κειμένου [300 λέξεις περίπου] στο αντίστοιχο πεδίο και Αποθήκευση αλλαγών – Υποβολή εργασίας – Συνέχεια). Ο/Η υπεύθυνος/η Κ-Σ θα σας παράσχει την απαιτούμενη ανατροφοδότηση.- Πηγή: Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ος και 20ός αιώνας) (σσ. 368-369). Πάτρα: ΕΑΠ.
Ζωή & έργο ΣικελιανούΠαρακολουθήστε την μαγνητοσκοπημένη παρουσίαση για τη ζωή και το έργο του Άγγελου Σικελιανού (βίντεο από την ΕΤ1).
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
© 2Φόρουμ