ΣυγγραφήΕργασιώνΨυχολογίαςμεΒάσητιςΚατευθυντήριεςΑρχέςτουAPAStyle7ηΈκδοση

 

ΠαναγιώτηςΠαρπότταςκαιΕλενίτσαΚιτρομηλίδου Ευρωπαϊκό Πανεπιστήμιο Κύπρου

XXX (Μάθημα) XXX(Καθηγητής/τρια)

XXX(Καταληκτικήημερομηνία) ΧΧΧ (Καταμέτρηση λέξεων)

Περίληψη

Το παρόν άρθρο αποσκοπεί σεκατανόηση τωνβασικώνκανόνωνσυγγραφής πανεπιστημιακών εργασιών βάσει του APA style έβδομης έκδοσης. Το παρόν άρθρο δεν αντικαθιστά το βασικό εγχειρίδιο του ΑΡΑ, αλλά ούτε εμπεριέχει όλους τους βασικούς κανόνες συγγραφής. Οι κατευθυντήριες αρχές που παρουσιάζονται σε επόμενες ενότητες είναι προσαρμοσμένες για επιστημονικές ερευνητικές εργασίες φοιτητών Πανεπιστημίου (για επαγγελματικές αναφορές/άρθροσεεπιστημονικόπεριοδικό,θαπρέπειναανατρέξετεστοεγχειρίδιοτουΑΡΑ). Οι φοιτητές/τριες θα πρέπει να δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην κατανόηση του τρόπου παρουσίασης των διαφόρων ενοτήτων του παρόντος άρθρου όπως, οι επικεφαλίδες, τα περιθώρια, το διάστιχο, οι παράγραφοι, οι παραπομπές και άλλα. Αυτή είναι η περίληψη του παρόντοςάρθρουηοποίαέχειτοποθετηθείσεδιαφορετικήσελίδααπότουπόλοιποκείμενοκαι αποτελεί τη δεύτερη σελίδα μετά το εξώφυλλο. Η περίληψη, παρουσιάζεται σε μια μόνο παράγραφο χωρίς εσοχή, με τον τίτλο “Περίληψη” να βρίσκεται στο κέντρο της σελίδας (centered) με έντονη γραφή (boldfaced), όπως δηλαδή πιο πάνω. Η περίληψη περιλαμβάνει μια σύντομη ανασκόπηση του προς μελέτη θέματος, των ευρημάτων αλλά και των καταληκτικών συμπερασμάτων. Το μέγεθος της περίληψης κυμαίνεται από 150 μέχρι 250 λέξεις περίπου.

Όπως βλέπετε πιο κάτω, οι κυριότερες λέξεις της περίληψης, τοποθετούνται στην αμέσως επόμενη γραμμή, υπό τον τίτλο “Λέξεις κλειδιά” ο οποίος δημιουργείται ως πλαγιότιτλος (italics) και με εσοχή παραγράφου, ακολουθούμενος από άνω και κάτω τελεία. Στη συνέχεια δίνονταιμέχριέξιλέξειςκλειδιάμεκανονικήγραφήακολουθούμενεςαπόκόμμαχωρίςτελικό σημείο στίξης (τελεία), ενώ σε περίπτωση που οι λέξεις κλειδιά προχωρήσουν σε δεύτερη γραμμή (αυτή) θα αναγραφεί χωρίς εσοχή παραγράφου.

Λέξειςκλειδιά:κανόνεςσυγγραφής,APAstyle,έβδομηέκδοση,εργασίες,περίληψη

ΣυγγραφήΕργασιώνΨυχολογίαςμεΒάσητιςΚατευθυντήριεςΓραμμέςτου APAStyle7ηΈκδοση

Αρκετές φορές οι δυσκολίες κατανόησης των βασικών κανόνων συγγραφής πανεπιστημιακών εργασιών, μπορούν να προκαλέσουν αρκετή δυσφορία τόσο στους φοιτητές όσο και στους διδάσκοντες τους. Το παρόν άρθρο που για πρώτη φορά δημιουργήθηκε το 2012 και αναθεωρήθηκε το 2015, το 2018 και το 2021, έχει σκοπό να εισάγει τους φοιτητές ψυχολογίας σε τεχνικά ζητήματα που αφορούν τη χρήση του συστήματος γραφής του ΑΡΑ έβδομης έκδοσης. Όπως θα δείτε πιο κάτω, το κείμενο είναι χωρισμένο σε διάφορες ενότητες, βάσειπάντοτετωνκανόνωντουΑΡΑπουθααναλυθούνστηπορεία.Θαπρέπειναγνωρίζετεότι το παρόν άρθρο πρέπει να χρησιμοποιηθεί μόνον επικουρικά, λόγω του ότι δεν είναι πλήρες και δεν αντικαθιστά το βασικό εγχειρίδιο. Έτσι για περισσότερες πληροφορίες που αφορούν το σύστημα συγγραφής ΑΡΑ, έχετε την υποχρέωση να ανατρέξετε στο βασικό δημοσιευμένο εγχειρίδιο (APA, 2020).

ΜεθοδολογίαΤεχνικώνΘεμάτωνΑΡΑ

 

ΘέματαΣελιδοποίησης

 

Πρώτη Σελίδα

Το παρόν άρθρο ξεκινά με το εξώφυλλο που αριθμείται ως η πρώτη σελίδα. Όπως μπορείτεναδείτε,οισελίδεςείναιπάντοτεαριθμημένεςστοπάνωδεξίμέρος.Οπλήρηςβασικός τίτλοςτουάρθρου γράφεταιμεκεφαλαίους καιμικρούς χαρακτήρες (το πρώτογράμματηςκάθε λέξης πρέπει να είναι κεφαλαίο ενώ όλα τα υπόλοιπα με μικρά) και πρέπει να βρίσκεται στο κέντρο της σελίδας (centered) και με έντονη γραφή (boldfaced). Μετά τον κύριο τίτλοακολουθεί το ονοματεπώνυμο του συγγραφέα το τμήμα ή το πανεπιστήμιο, ο κωδικός και ο τίτλος του μαθήματος, το όνομα του/της διδάσκοντα/ουσας, η καταληκτική ημερομηνία

παράδοσης της εργασίας και η καταμέτρηση των λέξεων (εξαιρουμένων του εξώφυλλου, της περίληψης,τηςλίσταςβιβλιογραφικώναναφορώνκαιτωνπαραρτημάτων).Όλαταπιοπάνωθα σας βοηθήσουν να ετοιμάσετε το εξώφυλλό σας. Είναι σημαντικό να γνωρίζετε, ότι κάποιοι διδάσκοντες ίσως να ζητήσουν το εξώφυλλο των πανεπιστημιακών εργασιών ψυχολογίας να ακολουθεί διαφορετικούς κανόνες. Σε αυτές τις περιπτώσεις, θα πρέπει να ακολουθείτε τις οδηγίες του εκάστοτε διδάσκοντα/ουσας σας.

Δεύτερη Σελίδα

Η περίληψη και οι λέξεις κλειδιά συνιστούν τη δεύτερη σελίδα. Περισσότερες οδηγίες για την συγγραφή της περίληψης έχουν δοθεί στην δεύτερη σελίδα του παρόντος άρθρου, όμως παρόλα αυτά μπορείτε να το ψάξετε και από διάφορες άλλες πηγές (APA, 2020). Συνεπώς, η δεύτερησελίδαπρέπειναεμπεριέχειμόνοτηνπερίληψητηςεργασίας σας,ενώτοκύριοκείμενο της εργασίας σας θα ξεκινά σε καινούρια σελίδα, δηλαδή την τρίτη.

ΤρίτηΣελίδα

Στην τρίτη σελίδα, είναι αναμενόμενο να ξεκινά το βασικό κείμενο της εργασίας σας. Όπως μπορείτε να παρατηρήσετε, το παρόν άρθρο δεν ξεκινά με την λέξη “Εισαγωγή” αλλά επαναλαμβάνεται ο βασικός τίτλος του άρθρου. Βάσει του APA (2020), στη συγγραφή ενός ερευνητικού ή οποιουδήποτε άλλου άρθρου προς δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό, η λέξη εισαγωγή παραλείπεται και στην θέση της επαναλαμβάνεται ο βασικός πλήρης τίτλος ο οποίος πρέπει να είναι στο κέντρο της σελίδας, γραμμένος με μικρούς και κεφαλαίους χαρακτήρες, ακριβώς όπως έχει γίνει στην τρίτη σελίδα του παρόντος άρθρου. Υπονοείται φυσικά, ότι στη τρίτη σελίδα υπάρχει η εισαγωγή της εργασίας σας, αλλά δεν ονομάζεται εισαγωγή.Συνήθωςηεισαγωγήμιαςεργασίαςμπορείνααποτελείται,ενδεικτικά,απότιςτρεις πρώτες παραγράφους.

Μιαάλληιδιορρυθμία,είναιτακενάδιαστήματαμεταξύτωνπροτάσεων(spacing)σε μια παράγραφο όπως ακριβώς μπορείτε να παρατηρήσετε μετά από αυτή την τελεία. Στην έβδομη έκδοση μετά την τελεία υπάρχει μόνο ένα κενό (space) ενώ κατά την προηγούμενη έκδοσητουΑΡΑ,έπρεπε ναυπάρχουνδύοκενάμεταξύτωνπροτάσεωνγιαδιευκόλυνσητης αναγνωσιμότητας του κειμένου.

Επικεφαλίδες

Όταν ξεκινάτε τη συγγραφή μιας εργασίας, τόσο για καλύτερη δομή όσο και για καλύτερηεμφάνιση,μπορείτενατηνχωρίζετεσεδιάφορεςενότητεςαλλάκαιυποενότητεςμε την χρήση επικεφαλίδων. Οι επικεφαλίδες είναι οι τίτλοι και οι υπότιτλοι της εργασίας σας.

Συνήθωςμιαεργασίασυμπεριλαμβάνειτίτλουςκαιυπότιτλους οιοποίοιμεβάσητουςκανόνες συγγραφής ΑΡΑ πρέπει να παρουσιάζονται με μια συγκεκριμένη μορφή. Ο κύριος τίτλος έχει ήδηπεριγραφείπιοπάνω.Μιαεπικεφαλίδαδεύτερουεπιπέδουγράφεταιπάντα αριστεράχωρίς εσοχή, με έντονη γραφή, με μικρούς και κεφαλαίους χαρακτήρες και οποιοδήποτε κείμενο ακολουθεί στην επόμενη γραμμή με εσοχή παραγράφου. Εάν έχετε υπότιτλους κάτω από την επικεφαλίδα του δεύτερου επιπέδου (όπως αυτή που ακολουθεί), η μορφή για αυτές θα είναι διαφορετική. Τα παραδείγματα επικεφαλίδων ακολουθούν αμέσως μετά, στις επόμενες υποενότητες.

ΜορφέςΕπικεφαλίδων

Όπωςμπορείτενακαταλάβετεαυτήείναιμιαυποενότητατηςενότητας“Επικεφαλίδες”, και ονομάζεται “Μορφές επικεφαλίδων”. Η συγκεκριμένη υποενότητα που αποτελεί τρίτου επιπέδουεπικεφαλίδα,είναιαρκετάβοηθητικήέτσιώστενασαςυποδείξειπως παρουσιάζονται εντός κειμένου όλοι οι πιθανοί τρόποι γραφής των επικεφαλίδων.

ΑυτήΕίναιηΕπικεφαλίδαΠρώτουΕπιπέδου

Βλέπετε ότι είναι γραμμένη κέντρο, με έντονη γραφή (boldfaced), με μικρούς και κεφαλαίουςχαρακτήρες.Επίσης,οποιοδήποτεκείμενοακολουθείπρέπειναβρίσκεταιστην επόμενη γραμμή με τη δημιουργία εσοχής παραγράφου.

ΑυτήΕίναιηΔεύτερουΕπιπέδου Επικεφαλίδα

Είναι γραμμένη αριστερά χωρίς εσοχή, με έντονη γραφή, με μικρούς και κεφαλαίους χαρακτήρεςκαιοποιοδήποτεκείμενοακολουθείστηνεπόμενηγραμμήμεεσοχήπαραγράφου. Αυτή Είναι η Τρίτου Επιπέδου Επικεφαλίδα

Είναιγραμμένηαριστεράχωρίςεσοχή,μεέντονηγραφήκαιωςπλαγιότιτλος(italicized), με μικρούς και κεφαλαίους χαρακτήρες και οποιοδήποτε κείμενο ακολουθεί στην επόμενη γραμμή με εσοχή παραγράφου.

Αυτή Είναι η Τέταρτου Επιπέδου Επικεφαλίδα. Είναι γραμμένη με εσοχή, με έντονη γραφή,μεμικρούςκαικεφαλαίουςχαρακτήρες,καιμετελικόσημείοστίξηςδηλαδήτηντελεία. Επίσης, το κείμενο ξεκινά από εκεί που τελείωσε η επικεφαλίδα τέταρτου επιπέδου.

ΑυτήΕίναιηΠέμπτουΕπιπέδουΕπικεφαλίδα.Είναιγραμμένηόπωςακριβώςκαιη τετάρτου επιπέδου, με τη μόνη κύρια διαφορά ότι παρουσιάζει πλάγια γραφή.

Περιθώριακαι Στοίχιση

Τώρα, σχετικά με τα περιθώρια, το APA προτείνει να είναι 2.54 cm ή 1 in. σε όλες τις πλευρές της σελίδας (πάνω, κάτω, αριστερά και δεξιά). Επίσης, κάτι πολύ σημαντικό, το APA χρησιμοποιείτηναριστερήστοίχιση.Αυτόσημαίνειπωςοιπαραγράφοισαςθαπρέπειναείναι σε ευθεία γραμμή στην αριστερή πλευρά της σελίδας, ενώ η δεξιά της πλευρά θα πρέπει να φαίνεται χωρίς στοίχιση.Αυτό μπορεί να γίνει με την εντολή “Ctrl και L” ή με το σύμβολο “Align Left”.

Γραμματοσειράκαι Διάστιχο

Πριν γίνει αναφορά στη γραμματοσειρά και το διάστιχο, ένα συγγενικό θέμα είναι οι κενές γραμμές. Παρατηρήστε ότι δεν υπάρχει καμία κενή γραμμή μεταξύ επικεφαλίδων και παραγράφων ή ακόμη και μεταξύ των ιδίων των παραγράφων. Πρέπει όλες οι παραγράφοι να ακολουθούν μια φυσιολογική ροή, όπως ακριβώς έχει γίνει στο παρόν άρθρο. Θα πρέπει να προσέξετεμιαακόμηιδιαιτερότητατουκειμένουτηςwordπουπαρουσιάζεταιειδικότεραστις τελευταίες εκδόσεις οι οποίες είναι διαφορετικά προγραμματισμένες από τις απαιτήσεις του ΑΡΑ. Θα πρέπει λοιπόν να προσέξετε τις εντολές που υπάρχουν στο “Paragraph” και “Line Spacing Options”, συγκεκριμένα το Spacing “Before” και “After” να είναι 0 pt.

Οι γραμματοσειρές που προτιμώνται στο εγχειρίδιο του ΑΡΑ είναι συνήθως η 11-point Calibri, 11-point Arial, 12- point Times New Roman, 10-Lucinda Sans Unicode, 10-Computer Modern και η 11-point Georgia. Ακόμη ένας σημαντικότατος κανόνας του APA, είναι το διάστιχο. Το διπλό διάστιχο πρέπει να χρησιμοποιείται σε όλο το κείμενο, από το εξώφυλλο μέχρι και την τελευταία σελίδα. Σπάνιες είναι οι περιπτώσεις στις οποίες χρησιμοποιείται το μονόδιάστιχο,όπωςγιαπαράδειγμαστουςπίνακες.Γιαπερισσότερεςπληροφορίεςσχετικέςμε το μονό διάστιχο να αποτείνεστε στο εγχειρίδιο του ΑΡΑ έβδομης έκδοσης (ΑΡΑ, 2020).

Εσοχές

Πρέπει όλες σας οι παραγράφοι να έχουν μια εσοχή στα αριστερά στην πρώτη γραμμή, καιαυτόναισχύεισεολόκληρητηνεργασίασας,εκτόςαπότηνπερίληψη.Ηεσοχήδενγίνεται πατώντας επανειλημμένα το “space” του υπολογιστή σας μέχρι να δημιουργηθεί μια παράγραφος, αλλά πατώντας το “tab” μια φορά (να είναι ρυθμισμένο ώστε το tab να πάει στο 1.25cm).

Υπάρχει ακόμηένας κανόνας γιατιςεσοχέςκαισυγκεκριμένακατάτησυγγραφήτης λίσταςβιβλιογραφικώναναφορώνστοτέλοςτηςεργασίας.Γιαπαράδειγμα,ηπρώτηγραμμή πρέπει να είναι χωρίς εσοχή αλλά η δεύτερη και οι μετέπειτα που χρειάζονται για την ολοκλήρωσητηςπηγήσας,θαπρέπειναέχουνεσοχή.Γιανατοκαταλάβετεκαλύτερα αυτό, ανατρέξτεστηντελευταίασελίδατουπαρόντοςάρθρουόπουβρίσκονταιοι“Βιβλιογραφικές αναφορές”.

ΧρήσηΑριθμώνΕντόςΚειμένου

Θα πρέπει να γνωρίζετε πως οι αριθμοί από το μηδέν μέχρι το εννέα γράφονται ως λέξεις.Αριθμοίόμως,όπωςτο10καιμεγαλύτεροιπρέπειναγράφονταιως νούμεραόπωςκαι μπορείτε να δείτε σε αυτήν την παράγραφο.

ΠίνακεςκαιΣχήματα

ΟιπίνακεςκαιοιαριθμοίέχουνπλέοντηνίδιαμορφήστοεγχειρίδιοτουΑΡΑέβδομης έκδοσης. Η επικεφαλίδα "Σχήμα 1" ή "Πίνακας 1" είναι γραμμένη με έντονη γραφή και τοποθετείται πάνω από το σχήμα/πίνακα. Τα σχήματα/οι πίνακες πρέπει να έχουν τίτλο, γραμμένομε πλάγια γραφή, με μικρούς και κεφαλαίους χαρακτήρες στηδεύτερηγραμμή μετά την επικεφαλίδα. Επίσης, οι λεζάντες των σχημάτων/πινάκων πρέπει να ξεκινούν με τον τίτλο "Σημείωση"γραμμένομεπλάγιαγραφή καικάτω απότοσχήμα/πίνακα.Γιαπαράδειγμα,δείτε τον Πίνακα 1 και το Σχήμα 1. Για περισσότερες πληροφορίες, ανατρέξτε στο American Psychological Association (2020).

 

 

ΠαραπομπέςΕντός Κειμένου

Ακόμη κάτι πολύ σημαντικό είναι οι παραπομπές των πηγών σας εντός του κειμένου. Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι για να δημιουργήσετε μια παραπομπή ανάλογα με το είδος της πηγής.Μετάτηνπαράφρασηήτονδανεισμόαπόκάποιαπηγή,θαπρέπειναδημιουργήσετεμια

παραπομπή της πηγής εκείνης έτσι ώστε ναδείξετε από πού βρήκατε αυτό που αναφέρατε αφού προφανώςδενείναικάτιδικόσας(είτεαυτόείναι θεωρία,είτεερευνητικόαποτέλεσμαήέστωη ιδέα κάποιου άλλου συγγραφέα). Στην περίπτωση που δεν αναφέρετε την πηγή από την οποία έχετεδανειστείκάτι,τότεμπορείτεναυποπέσετεστοπολύσοβαρόπαράπτωματηςλογοκλοπής. Ένας Μόνο Συγγραφέας

Ας ξεκινήσουμε με τη χρήση μιας πηγής η οποία έχει μόνο ένα συγγραφέα. Αφού τελειώσετεαυτόπουθέλετεναπείτε,ανοίγετεπαρένθεση,γράφετετοεπώνυμοτουσυγγραφέα ακολουθούμενο από κόμμα, αφήνετε ένα κενό και ακολούθως πληκτρολογείτε τηνημερομηνία δημοσίευσης της πηγής. Αμέσως μετά, κλείνετε την παρένθεση και βάζετε τελεία, π.χ.: Οι πρώιμες εμπειρίες προσκόλλησης εσωτερικεύονται και ενσωματώνονται στα στυλ προσκόλλησης, για τα οποία υπάρχει η υπόθεση ότι είναι τα ίδια για όλους τους ανθρώπους ακόμη και στην ενήλικη ζωή (Bowlby, 1988).

Υπάρχουν περιπτώσεις που πιθανόν να θέλετε να τονίσετε το όνομα ή τη δουλειά κάποιου συγγραφέα, τότε γράφετε το επώνυμο του συγγραφέα και ακολούθως βάζετε σε παρένθεση την ημερομηνία της δημοσίευσης, συνεχίζοντας αυτό που θέλετε να πείτε, για παράδειγμα: Ο Bowlby (1988), υποστήριξε πως οι πρώιμες εμπειρίες προσκόλλησης εσωτερικεύονταικαιενσωματώνονταισταστυλπροσκόλλησης,γιαταοποίαυπάρχειηυπόθεση ότι είναι τα ίδια για όλους τους ανθρώπους ακόμη και στην ενήλικη ζωή.

Δύο Συγγραφείς

Όταν μια πηγή έχει δύο συγγραφείς, τότε η παραπομπή εντός του κειμένου γίνεται διαφορετικά. Στην προκειμένη περίπτωση, ανοίγετε παρένθεση με το επώνυμο του πρώτου συγγραφέα ακολουθούμενο από το σύμβολο “&” και εν συνεχεία πληκτρολογείτε το επώνυμο τουδεύτερουσυγγραφέα,κόμμα,αφήνετεένακενό,γράφετετηνημερομηνίαδημοσίευσηςκαι

κλείνετε την παρένθεση, για παράδειγμα: Υποστηρίζεται πως η μεταβίβαση από το υπόβαθρο της θεωρίας της προσκόλλησης, μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ως οι ασυνείδητες επιθυμίες, ιδέες και συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν το στυλ προσκόλλησης του ασθενή και που επηρεάζουνόλεςτουτιςσχέσεις (Cortina&Marrone,2005).Στηνπερίπτωσηδε,πουθέλετενα τονίσετε τα ονόματα ή την δουλειά των συγγραφέων τότε πληκτρολογείτε εκτός παρένθεσης το επώνυμο του πρώτου συγγραφέα, κενό ακολουθούμενο από την λέξη “και”, το επώνυμο του δεύτερου συγγραφέα και μέσα σε μια παρένθεση βάζετε την ημερομηνία δημοσίευσης, π.χ.: Οι Cortina και Marrone (2005) υποστήριξαν πως η μεταβίβαση από το υπόβαθρο της θεωρίας της προσκόλλησης, μπορεί να επαναπροσδιοριστεί ως οι ασυνείδητες επιθυμίες, ιδέες και συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν το στυλ προσκόλλησης του ασθενή και που επηρεάζουν όλες του τις σχέσεις.

ΤρείςήΠερισσότεροιΣυγγραφείς

Στηνπερίπτωσηόπουέχετετρείςήπερισσότερουςσυγγραφείς ηπαραπομπήσαςγίνεται διαφορετικά. Συγκεκριμένα, από την πρώτη κιόλας φορά και όλες τις επόμενες, γράφετε το επώνυμομόνοτουπρώτουσυγγραφέαακολουθούμενοαπότο “etal.”ή“καισυν.”ή“κ.α.”(για Έλληνεςσυγγραφείς)κόμμα,κενόκαιτέλοςτηνημερομηνίαδημοσίευσης.Γιαπαράδειγμα,δεν θα γράψετε (Parpottas, Aivazi, Comforti, Spry-Leverton, Nzibo, & Rimyaah, 2010) αλλά (Parpottas et al., 2010) ή (Mallinckrodt et al., 1995) ή Ο Mallinckrodt et al. (1995) υποστήριξαν πως…, και στα ελληνικά (Καλατζή-Αζίζι και συν., 2012) ή (Καλατζή-Αζίζι κ.α., 2012).

ΤαυτόχρονηΧρήσηΔύοήΠερισσότερωνΠηγώνΕντόςΤηςΊδιας Πρότασης

Όταν χρησιμοποιείτε δύο ή περισσότερες πηγές από διαφορετικούς συγγραφείς και θέλετενατιςεντάξετεστηνίδιαπρόταση,τότεθαπρέπειναείναιτοποθετημένεςμέσαστην παρένθεση αλφαβητικά και όχι χρονολογικά, δηλαδή όπως θα φαίνονται πίσω στην λίστα

βιβλιογραφικών αναφορών, και θα χωρίζονται μεταξύ τους από άνω τελεία (αυτό ισχύει όταν η γλώσσα συγγραφής της εργασίας σας είναι η ελληνική, όμως όταν η γλώσσα του κειμένου σας είναι η αγγλική τότε οι παραπομπές χωρίζονται με το ελληνικό ερωτηματικό ; ). Στο επόμενο παράδειγμα υπάρχουν τρεις διαφορετικές πηγές που αποτελούνται από διαφορετικό συγγραφέα κάθεφοράκαιπουστηνουσίααναφέρουνκάτιπαρόμοιοκαιοσκοπόςμουνατονίσωότιτοέχω βρει σε διάφορες πηγές: H θεωρία της προσκόλλησης, χρησιμοποιείται ως βασική θεωρία ψυχοθεραπείας από αρκετούς ψυχοδυναμικούς θεραπευτές (Bowlby, 1988· Jacobs, 2010· Sandler, 1976). Για περισσότερες πληροφορίες για την τοποθέτηση πολλαπλών πηγών παραπομπήςήκαιακόμηδιαφορετικώνπηγώνμετονίδιοσυγγραφέαεντόςμιαςπαρένθεσης,θα πρέπει να ανατρέξετε στο βασικό εγχειρίδιο του ΑΡΑ (2020).

ΠαραπομπήΑγνώστου Συγγραφέως

Ότανοσυγγραφέαςείναιάγνωστος,ηπαραπομπήεντόςκειμένουγράφεταιδιαφορετικά.

 

Στην περίπτωση αυτή βάζετε σε παρένθεση ένα σύντομο τίτλο της βιβλιογραφίας, ακολουθούμενο από κόμμα, κενό και μετά πληκτρολογείτε την ημερομηνία δημοσίευσης. Εάν και η ημερομηνία δημοσίευσης είναι άγνωστη, τότε πληκτρολογείτε την ημερομηνία που βρήκατε την πηγή. Ένα παράδειγμα παραπομπής όπου ο συγγραφέας αλλά και η ημερομηνία δημοσίευσηςείναιάγνωσταμπορείναείναιτοακόλουθο:ΜπορείναλεχθείπωςοFreudέδωσε στην ψυχολογία ένα πολύ καλό θεωρητικό υπόβαθρο, το οποίο δυστυχώς δεν είναι τεκμηριωμένο από επιστημονικές έρευνες (Μη επιστημονική ψυχανάλυση, 2015). Εδώ λάβετε υπόψη ότι παρόν άρθρο ενώ έχει συγγραφεί κατά το 2011, έψαξα και βρήκα την πηγή αυτή το 2015.

ΠαραπομπήΠρωτογενώνκαιΔευτερογενώνΠηγών

Μια σημαντική δυσκολία που συναντούν αρκετοί φοιτητές η ανεύρεση πρωτογενών πηγών βιβλιογραφίας. Με τις πρωτογενείς πηγές, εννοούμε εκείνες τις πηγές που κάποιος διαθέτειάμεσηπρόσβασηέχονταςτοπρωτότυπο κείμενο.Οιδευτερογενείςπηγές,είναιοιπηγές εκείνεςπουέχουνχρησιμοποιηθείκαιαναφέρονταιαπόδεύτεροσυγγραφέασεδικότουάρθροή το βιβλίο, αλλά δεν έχουμε για κάποιο λόγο πρόσβαση σε αυτές και ο μόνος τρόπος να τις διαβάσουμεείναιμέσωτηςαναφοράςπουέχεικάνειοδεύτεροςσυγγραφέας.Πιοσυγκεκριμένα, το άρθρο του Freud για το ναρκισσισμό το οποίο γράφτηκε το 1914, αποτελεί πρωτογενή πηγή και από τη στιγμή που το έχω στην κατοχή μου και το χρησιμοποιώ σε μια εργασία παραπέμποντας ως (Freud, 1914). Όμως, εάν δεν κατέχω το άρθρο εκείνο και συνεπώς δεν έχω διαβάσει το πρωτότυπο, αλλά γνωρίζω κάποια στοιχεία για αυτό μέσα από ένα άλλο βιβλίο που έχω διαβάσει το οποίο έχει δημοσιευτεί το 2015, τότε το έργο του Freud του 1914 αποτελεί δευτερογενή πηγή για εμένα. Στην προκειμένη περίπτωση, δεν μπορώ να χρησιμοποιήσω τον Freud μέσα στην εργασία μου ως πρωτογενή πηγή καθώς δεν το έχω διαβάσει πραγματικά.

ΌμωςεάνπρέπειναχρησιμοποιήσωτονFreudέστωκιανδεντονέχωδιαβάσει,τοΑΡΑδίνει τη λύση.

Σίγουρα το θεμιτό είναι η χρήση κυρίως πρωτογενών και όχι δευτερογενών πηγών, όμως στην περίπτωση που είναι αδύνατη η εύρεση και η χρήση των πρωτογενών, τότε μπορούμε να χρησιμοποιήσουμετηνδευτερογενήπηγήαναφέρονταςκαιτηνπρωτογενή.Γιαδιευκρινιστικούς λόγους και αποφυγή οποιασδήποτε σύγχυσης θα πρέπει να έχετε υπόψη ότι στο ακόλουθο παράδειγμα το Bordin (2011) θα είναι η πρωτογενής μας πηγή την οποία δεν μπορείτε να βρείτε πουθενά, ενώ το Σταλίκας (2012) είναι το βιβλίο που στο οποίο έχετε πρόσβαση και το οποίο αναφέρει το (Bordin 2011), άρα αποτελεί την δευτερογενή μας πηγή.

Ηπαραπομπήεντόςτουκειμένουσαςμπορείναγίνειμετονεξήςτρόπο: Ηθεραπευτική σχέσησύμφωναμετονBordin(2011,όπ.αναφ.στοΣταλίκα,2012)έχειτρίαστοιχεία. Βλέπετε ότι πρώτον, το όνομα της πρωτογενούς πηγής βρίσκεται εκτός παρένθεσης, δεύτερον, η ημερομηνία της πρωτογενούς πηγής είναι εντός παρένθεσης, τρίτον, ακολουθεί κόμμα και τέταρτον,μετάτηνσυντομογραφία“όπ.αναφ.στο”(αντίσυντομογραφίας,εάνθέλετεμπορείτε να χρησιμοποιήσετε κανονικά το “όπως αναφέρεται στο”) παρατίθεται η δευτερογενής πηγή η οποία πάντα βρίσκεται εντός της παρένθεσης.

Εναλλακτικά,μπορείτενατοκάνετεκαιωςεξής:Ηθεραπευτικήσχέσηέχειτρίαβασικά στοιχεία (Bordin, 2011· όπ. αναφ. στο Σταλίκας, 2012). Με το δεύτερο τρόπο η κύρια διαφορά είναι ότι εντός της παρένθεσης βρίσκεται η πρωτογενής πηγή, ακολουθεί άνω τελεία, αμέσως μετά το “όπ, αναφ. στο” και τέλος η δευτερογενής πηγή.

Κλείνοντας το ζήτημα αυτό, θα πρέπει επίσης να γνωρίζετε ότι στην λίστα βιβλιογραφικών αναφορών στο τέλος της εργασίας, δεν πρέπει να αναφέρετε την πρωτογενή πηγή, δηλαδή τον Bordin, 2011. Ο λόγος είναι διότι δεν το διαβάσατε πραγματικά, αλλά θα χρησιμοποιήσετεμόνοτηνδευτερογενήπηγήτηνοποίαδιαβάσατε,δηλαδήτοΣταλίκας,2012. Αυτολεξεί Αποσπάσματα

Τα αυτολεξεί αποσπάσματα αποτελούνται από τα ακριβή λεγόμενα κάποιου άλλου συγγραφέα τα οποία μπορεί κάποιος να χρησιμοποιήσει στην εργασία του αφήνοντάς τα ακριβώςόπωςταανέφερεοαρχικόςσυγγραφέαςχωρίςαυτόναθεωρείταιλογοκλοπή,εφόσον όμως γίνεται ορθή παραπομπή της πηγής. Συνήθως τα αυτολεξεί αποσπάσματα χρησιμοποιούνται για να δώσουν ένα ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην εργασία σας, όμως πρέπει να γνωρίζετε ότι υπάρχουν συγκεκριμένοι τρόποι συγγραφής των αυτολεξεί αποσπασμάτων τα οποία χωρίζονται ανάλογα με την έκταση που έχουν, δηλαδή άνω ή κάτω των 40 λέξεων.

ΑυτολεξείΑποσπάσματαΚάτωΤων40Λέξεων

Όταν χρησιμοποιείτε επακριβώς τα λόγια ενός συγγραφέα χωρίς να τα αλλάξετε και έχουν έκταση λιγότερες από 40 λέξεις, θα πρέπει να μπουν εντός διπλών εισαγωγικών και να γίνει παραπομπή της πηγής από την οποία τα έχετε δανειστεί. Οι τρόποι με τους οποίους μπορεί να επιτευχθεί αυτό είναι αρκετοί, όμως ενδεικτικά παρουσιάζονται δύο. Ο πρώτος τρόπος είναι όταν χρησιμοποιείτε απόσπασμα όπου η πρώτη λέξη είναι η εναρκτήρια του αποσπάσματος,τότε μπορεί να γίνει με τη χρήση της άνω και κάτω τελείας και με κεφαλαίο το αρχικό γράμμα της πρώτης λέξης (εκτός κι αν η πρώτη λέξη δεν είναι η εναρκτήρια τότε αρχίζει με μικρό το πρώτο γράμμα) όπως φαίνεται εδώ: “Η ευαισθητοποίησή μας, ώστε να μπορούμε να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα από την οπτική γωνία του πολιτισμικά διαφορετικούπροσώπου, η ενσυναίσθητη κατανόηση, είναι το πρώτο βήμα προς την αποδοχή του” (Μαλικιώση-Λοΐζου, 2008, σελ.1). Βλέπετε πως το απόσπασμα βρίσκεται εντός εισαγωγικών, ενώηπαραπομπήμετηνσυγκεκριμένησελίδαστηνυπάρχειτοαπόσπασμαεκείνο,δίνεταιαφού κλείσετε τα εισαγωγικά, και αμέσως μετά την παραπομπή ακολουθεί η τελεία.

Ο δεύτερος τρόπος είναι παρόμοιος με το πρώτο, με τη διαφορά ότι κάνετε χρήση των ονομάτων των συγγραφέων πριν το απόσπασμα και χωρίς τη χρήση άνω και κάτω τελείας, για παράδειγμα, όπως αναφέρει ηΜαλικίωση-Λοΐζου “Ηευαισθητοποίησήμας, ώστε ναμπορούμε να αντιλαμβανόμαστε τα πράγματα από την οπτική γωνία του πολιτισμικά διαφορετικού προσώπου, η ενσυναίσθητη κατανόηση, είναι το πρώτο βήμα προς την αποδοχή του” (2008, σελ.1). Σε αυτό το παράδειγμα, η ημερομηνία δημοσίευσης και η συγκεκριμένη σελίδα στην οποία υπάρχει το απόσπασμα εκείνο, γράφονται στο τέλος του αποσπάσματος, δηλαδή μετά το κλείσιμοτωνδιπλώνεισαγωγικώνκαιπριντηντελεία,ενώτοεπώνυμοτηςσυγγραφέωςπριντο αυτολεξεί απόσπασμα.

ΑυτολεξείΑποσπάσματαΆνωΤων40Λέξεων

Όταν η έκταση του αυτολεξεί αποσπάσματος που θέλετε να χρησιμοποιήσετε αποτελείται από 40 λέξεις ή περισσότερες, τότε το απόσπασμα δεν θα πρέπει να μπαίνει εντός διπλών εισαγωγικών. Ο τρόπος με τον οποίο συνήθως μπορεί να γίνει η χρήση ενός αυτολεξεί αποσπάσματος 40 και άνω λέξεων, είναι να πέσει στην αμέσως επόμενη γραμμή της παραγράφουσαςμετηχρήσηεσοχήςόπωςγίνεταιεδώακριβώς.ΣύμφωναμετηνΜαλικιώση- Λοΐζου:

Από την άλλη μεριά, πολλά συναισθήματα είναι οικουμενικά, αφού αναγνωρίζονται διαπολιτισμικάκαισυμβάλλουνστηνκατανόησημεταξύλαώνδιαφορετικώνκοινωνιών. Επομένως, μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ενδεχομένως έμφυτα συναισθήματα που είναι ίδια για όλους, αλλά ότι κάθε πολιτισμός διαφοροποιείται ως προς τον τρόπο με τον οποίο τα εκφράζει, γιατί στις διάφορες κοινωνίες δεν είναι όλοι οι θεσμοί ίδιοι ή αντίστοιχοι. (2008, σελ.1)

Εάν θέλετε να συνεχίσετε από εκεί που μείνατε, μετά δηλαδή από το απόσπασμα που χρησιμοποιήσατεδιότιέχετεκιάλλανααναφέρετεστηνσυγκεκριμένηπαράγραφο,τοκείμενο σας συνεχίζει ακριβώς όπως εδώ. Θα έχετε παρατηρήσει πως η παραπομπή της βιβλιογραφίας γράφεται μετά από την τελεία και δεν ακολουθείται από άλλο τελικό σημείο στίξης.

Τέλοςέναςεναλλακτικόςτρόποςχρήσηςαυτολεξείαποσπάσματοςτων40καιάνωλέξεων,που διαφέρει μόνο στον τρόπο αναφοράς της πηγής παραπομπής είναι ο ακόλουθος:

Από την άλλη μεριά, πολλά συναισθήματα είναι οικουμενικά, αφού αναγνωρίζονται διαπολιτισμικάκαισυμβάλλουνστηνκατανόησημεταξύλαώνδιαφορετικώνκοινωνιών. Επομένως, μπορεί κανείς να καταλήξει στο συμπέρασμα ότι υπάρχουν ενδεχομένως έμφυτα συναισθήματα που είναι ίδια για όλους, αλλά ότι κάθε πολιτισμός

διαφοροποιείται ως προς τον τρόπο με τον οποίο τα εκφράζει, γιατί στις διάφορες κοινωνίεςδενείναιόλοιοιθεσμοίίδιοιήαντίστοιχοι.(Μαλικιώση-Λοΐζου,2008,σελ.1)

Βιβλιογραφικέςαναφορές

Η λίστα βιβλιογραφικών αναφορών γράφεται πάντοτε στην τελευταία σελίδα, ή στις τελευταίες σελίδες της εργασίας σας, και ξεχωριστά από το υπόλοιπο κείμενο. Γράφετε τις λέξεις “Βιβλιογραφικές αναφορές” ως τίτλο στο πάνω μέρος της σελίδας και κεντρικά (centered).Είναιπροτιμότεροςοτίτλος“Βιβλιογραφικέςαναφορές”έναντιτου“Βιβλιογραφία” για λόγους που εξηγούνται περεταίρω στο βασικό εγχειρίδιο του ΑΡΑ (2020). Επιγραμματικά, βάσει ΑΡΑ προτιμάται ο τίτλος “Βιβλιογραφικές αναφορές” ως μετάφραση του “References”, και όχι ο τίτλος “Βιβλιογραφία” που είναι η μετάφραση του “Bibliography”.

Οιπηγέςσαςλοιπόνγράφονταικάτωαπότοντίτλο“Βιβλιογραφικέςαναφορές”μεδιπλό διάστιχο και σε αλφαβητική σειρά. Δεν συνηθίζεται να χωρίζονται οι βιβλιογραφικές αναφορές σε ξενόγλωσσες και μη, παρόλο που στα ελληνικά δεν υπάρχει ξεκάθαρος κανόνας για αυτό.

Υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι να δημιουργήσετε μια βιβλιογραφική πηγή στην λίστα βιβλιογραφικών αναφορών ανάλογα με το είδος της πηγής, δηλαδή εάν είναι βιβλίο, επιστημονικόάρθροκλπ.ΓιαπερισσότερεςπληροφορίεςανατρέξτεστοεγχειρίδιοτουΑΡΑ (2020), όμως πιο κάτω δίνονται κάποια ενδεικτικά παραδείγματα.

Βιβλίο

Ηπηγήπουαποτελείβιβλίοθαπρέπειναείναιγραμμένηως εξής:

 

Kaufman,K.A.,Glass,C.R.,&Pineau,T.R.(2018).Mindfulsportperformanceenhancement: Mental training for athletes and coaches. American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000048-000

ΚεφάλαιοΒιβλίουΓραμμένοαπόΣυγγραφέα,ΔιαφορετικόαπότονΑυτόνπουείναιοΚύριος Συγγραφέας Ολόκληρου του Βιβλίου

Αυτόαφοράκάτιπουδιαβάσατεσεένακεφάλαιοκάποιουβιβλίουκαιοσυγγραφέαςτου κεφαλαίου εκείνου διαφορετικός από τον συγγραφέα του βιβλίου.

Zeleke, W. A., Hughes, T. L., & Drozda, N. (2020). Home–school collaboration to promote mind–bodyhealth.InC.Maykel&M.A.Bray(Eds.), Promotingmind–bodyhealthin schools: Interventions for mental health professionals (pp. 11–26). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000157-002

ΕπιστημονικόΆρθροΧωρίςDOI

Αφοράδημοσιευμένοηλεκτρονικόάρθρο:

 

Atkinson,R.C.,&Shiffrin,R.M.(1979).Thecontrolofshort-termmemory. Journalof Educational Psychology, 26(2), 80-89.

ΕπιστημονικόΆρθρομεDOI

Αφοράδημοσιευμένοηλεκτρονικόάρθρο:

 

Menzies,V.,Lyon,D.E.,Elswick,R.K.,Jr.,McCain,N.L.,&Gray,D.P.(2014).Effectsof guided imagery on biobehavioral factors in women with fibromyalgia. Journal of Behavioral Medicine, 37(1), 70–80. https://doi.org/10.1007/s10865-012-9464-7

ΗλεκτρονικόΆρθρο

Αφοράδημοσιευμένοηλεκτρονικόάρθροτοοποίοέχετεβρειαπόκάποιοσυγκεκριμένο ιστότοπο και όχι κατ’ ανάγκη από κάποια πλατφόρμα εξεύρεσης επιστημονικών άρθρων, όπως το psychinfo κλπ. Αυτό είναι κάτι που μπορεί να συμβεί συχνά και στη λίστα βιβλιογραφικών αναφορών θα υπάρχει με τον πιο κάτω τρόπο:

Gander, K. (2020, April 29). COVID-19 vaccine being developed in Australia raises antibodies toneutralizevirusinpre-clinicaltests.Newsweek.https://www.newsweek.com/australia-

covid-19-vaccine-neutralize-virus-1500849

 

YouTubeΒίντεο

FreebirdMeditations.(2012,June17). Progressivemusclerelaxationguidedmeditation[Video].

 

YouTube.https://www.youtube.com/watch?v=fDZI-4udE_o

 

Παρουσίαση Συνεδρίου

Davidson,R.J.(2019,August8–11).Well-beingisaskill[Conferencesession].APA2019 Convention, Chicago, IL, United States. https://irp-

cdn.multiscreensite.com/a5ea5d51/files/uploaded/APA2019_Program_190708.pdf

 

ΔιατριβήαπόμιαΒάσηΔεδομένων

Horvath-Plyman,M.(2018).Socialmediaandthecollegestudentjourney:Anexaminationof how social media use impacts social capital and affects college choice, access, and transition (Publication No.10937367) [Doctoral dissertation, New York University].

ProQuestDissertationsandThesesGlobal.

 

ΆρθροΧωρίς Συγγραφέα

Αφοράδημοσιευμένοάρθροστοοποίοοσυγγραφέαςείναιάγνωστοςσεεμάς: Learning in groups. (1994). Journal of Cooperative Learning, 9, 27-42.

ΆρθρογιατοοποίοοΣυγγραφέαςΔήλωσε Ανώνυμος

Προσοχήσεσύγχυσημετοπιοπάνωπαράδειγμα.Τοεπόμενοαφοράάρθροτουοποίου ο συγγραφέας σκόπιμα θέλησε να είναι ανώνυμος αλλά δεν είναι κατ’ ανάγκη άγνωστος.

Ανώνυμος.(2005).Anobservationofworkplaceethics. EthicsQuarterly, 7,15-25.

Συζήτηση

Στην “Συζήτηση” της εργασίας σας, βασικά κάνετε μια εκτενή συζήτηση των όσων έχουν προηγηθεί στην εργασία σας και που θα σας οδηγήσει τελικά στην ανακεφαλαίωση όλων των λεγομένων σας με σκοπό να καταλήξετε σε κάποια βασικά συμπεράσματα. Με άλλα λόγια, τομέροςτης“Συζήτησης”στηνεργασίασας,είναιένααναλυτικόκομμάτιτηςεργασίαςσαςκαι καλό θα ήταν να μην το θεωρήσετε απλά ως τον επίλογο της εργασίας σας.

Ο επίλογος της εργασίας σας μπορεί να υπάρχει στο τέλος της “Συζήτησης” ως φυσική κατάληξη των λεγομένων σας, δηλαδή να είναι οι τελευταίες παραγράφοι της συζήτησης. Εάν όμωςθέλετεναδημιουργήσετεξεχωριστάαπότησυζήτησηκαιμιαενότηταπουναθεωρείταιο επίλογος σας, τότε μπορείτε να δημιουργήσετε επικεφαλίδα δευτέρου επιπέδου και να την ονομάσετε είτε “Επίλογος” είτε “Σύνοψη” είτε “Καταληκτικά Συμπεράσματα” αποτελούμενη από μια ή δύο σύντομες παραγράφους, όπως ακριβώς θα δείτε πιο κάτω.

Σύνοψη

Τοπαρόνάρθροέχειδημιουργηθείμεσκοπόναβοηθήσειτουςφοιτητέςψυχολογίαςνα κατανοήσουν κάποιες από τις πιο βασικές αρχές του APA στην συγγραφή πανεπιστημιακών εργασιών. Παρόλα αυτά, θα πρέπει να διευκρινιστεί πως στο παρόν άρθρο δεν συμπεριλαμβάνονται όλες οι πληροφορίες του APA style και αυτές μπορούν να αναζητηθούν στην τελευταία έκδοση του εγχειριδίου (APA, 2020) αλλά και σε μετέπειτα διορθώσεις που υπάρχουν στην επίσημη ιστοσελίδα του ΑΡΑ.

Βιβλιογραφικέςαναφορές

AmericanPsychologicalAssociation.(2020).PublicationmanualoftheAmericanPsychological Association (7th ed.). American Psychological Association. https://doi.org/10.1037/0000165-000

Bowlby,J.(1988).Asecurebase:Clinicalapplicationsofattachmenttheory.Routledge. https://doi.org/10.1192/S0007125000224197

Cortina,M.,&Marone,M.(2005).Attachmenttheoryandthepsychoanalyticprocess.Whurr Publishers Ltd.

Freud,S. (1914).On Narcissism:An introduction.Standard Edition,14, 73–102.

 

Ispsychoanalysisnotbackedupbyempiricalfindings?(2012).JournalofSamplePaperin Psychoanalysis, 1, 1–10.

Jacobs,M. (2010).PsychodynamicCounsellingin Action. Sage.

 

Καλατζή-Αζίζι,Α.,Αγγελή,Κ.,&Ευσταθίου,Γ.(2012).ΕλληνικήΚλίμακαΑξιολόγησηςτης ΔΕΠ/Υ-IV. Εκδόσεις Πεδίο.

Leclerc, C. M., & Kensinger, E. A. (2008). Effects of Age on Detection of Emotional Information.PsychologyandAging,23,209–215.https://doi.org/10.1037/0882-

7974.23.1.209

 

Μαλικώση-Λοΐζου,Μ.(2008).Ηπολυπολιτισμικήδιάστασητηςενσυναίσθησης.Ψυχολογία,15,

1, 1–15.

 

Mallinckrodt, B., Gantt, D. L., & Coble, H. M. (1995). Attachment patterns in the psychotherapyrelationship:Developmentoftheclientattachmenttotherapist scale. Journal of Counseling Psychology, 42(3), 307–317. https://doi.apa.org/doiLanding?doi=10.1037%2F0022-0167.42.3.307

ΜήπωςηΨυχανάλυσηδενείναιεπιστημονικάτεκμηριωμένη;(2015).ΔείγμαΕπιστημονικού Περιοδικού Ψυχανάλυσης, 1, 1–10.

Parpottas,P.,Aivazi,L.,Comforti,M.,Spry-Leverton,A.,Nzibo,A.,&Rimyaah,S.(2010).

 

Counsellingpsychologyat SurreyUniversity.SurreyUniversity Press, 1,25–40.

 

Sandler,J.(1976).Panelofthefundamentalsofpsychicchangeinclinicalpractice. International Journal of Psychoanalysis, 57, 411–417.

Σταλίκας,A.(2012). ΘεραπευτικέςΠαρεμβάσεις. Τόπος.