ΔΓΡ 53: Πεζός λόγος – Ποιητικός λόγος
Εβδομάδα 1
Εισαγωγή στις έννοιες της αφήγησης, της αφηγηματολογίας και της περιγραφής. Η συγγραφική τους αξιοποίηση
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έλθετε σε επαφή με τις έννοιες της αφήγησης, της περιγραφής και της σύγχρονης διάστασης που έχει λάβει η επιστήμη της αφηγηματολογίας.
Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- εξοικειωθείτε με το γνωστικό αντικείμενο της αφηγηματολογίας
- μυηθείτε στις έννοιες της αφήγησης και της περιγραφής
- Να κατανοήσετε την αξία και τη συμβολή της αφήγησης και της περιγραφής στη συγγραφική διαδικασία
- πειραματιστείτε στην κριτική αποτίμηση της χρήσης της περιγραφής σε ένα σύγχρονο λογοτεχνικό κείμενο
Έννοιες - Κλειδιά Αφήγηση, αφηγηματολογία, περιγραφή, γλωσσική αναπαράσταση, εξιστόρηση.
- ΔΓΡ 53: ΕισαγωγήΕπιλογή εκπαιδευτικού υλικού/επιμέλεια Θεματικής Ενότητας: Τριαντάφυλλος Κωτόπουλος : kotopoulos.triantafyllos@ac.eap.gr (Εβδομάδες 1-7), Ευριπίδης Γαραντούδης (Εβδομάδες 8-14)Μελετήστε την παρακάτω εισαγωγική παρουσίαση για τη Θεματική Ενότητα ΔΓΡ 53, μέσω της οποίας θα ενημερωθείτε για το αντικείμενό της, τα προσδοκώμενα μαθησιακά αποτελέσματα, τον τρόπο οργάνωσης και διαμόρφωσης των Εβδομάδων Μελέτης καθώς και τον τρόπο αξιολόγησης και βαθμολόγησης των δραστηριοτήτων.Χρήσιμα ακρωνύμια/συντομογραφίεςΔΓΡ: Δημιουργική Γραφή
ΟΣΣ: Ομαδική Συμβουλευτική Συνάντηση
ΘΕ: Θεματική Ενότητα
Κ-Σ: Καθηγήτρια/Καθηγητής - ΣύμβουλοςΜεταβείτε στην ενότητα "Πληροφορίες", πατώντας το εικονίδιο/«κυκλάκι» με τις τρεις τελείες που βρίσκεται πάνω από κάθε Εβδομάδα Μελέτης. Εκεί, θα βρείτε χρήσιμους συνδέσμους και πόρους του μαθήματος, όπως επίσης και δύο ομάδες συζητήσεων που λειτουργούν υποστηρικτικά στη Θεματική Ενότητα.Προσοχή! Θα πρέπει οπωσδήποτε να διαβάσετε προσεκτικά τον Οδηγό Μελέτης, ώστε να κατανοήσετε τη δομή & φύση του μαθήματος..
- Αφήγηση – Αφηγηματολογία & ΠεριγραφήΑρχικά, μελετήστε το 1ο κεφάλαιο «Αφήγηση – Αφηγηματολογία» και το 2ο κεφάλαιο «Αφήγηση vs Περιγραφή» (σσ. 1-16) από τις Πανεπιστημιακές Σημειώσεις Δημιουργική Γραφή του Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου (βλ. επισυναπτόμενο αρχείο pdf), μέσω των οποίων θα έλθετε σε μια πρώτη επαφή με τη συγγραφική αξιοποίηση των εννοιών της αφήγησης και της περιγραφής.
- Πηγή: Κωτόπουλος, Η. Τ. (2016). Πανεπιστημιακές Σημειώσεις - Δημιουργική Γραφή (σσ. 1-16). Φλώρινα: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
- Το επισυναπτόμενο αρχείο "Πίνακες" συνιστά βοηθητικό υλικό για τα τρία (3) πρώτα κεφάλαια των Πανεπιστημιακών Σημειώσεων - Δημιουργική Γραφή του κ. Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου. Τα κεφάλαια αυτά συγκροτούν την ύλη μελέτης των δύο (2) πρώτων Εβδομάδων Μελέτης της Θεματικής Ενότητας ΔΓΡ53. Για να διευκολυνθείτε στα προαναφερόμενα κεφάλαια υπάρχει κάθε φορά συγκεκριμένη παραπομπή στον αντίστοιχο πίνακα που αποτυπώνει συγκεντρωτικά με σχήματα τα όσα αναλύονται θεωρητικά.
- Κατόπιν, διαβάστε τα παρόμοιας θεματολογίας κείμενα στα οποία οδηγούν οι παρακάτω υπερσύνδεσμοι της «Πύλης για την ελληνική γλώσσα».
- Πηγές:Πολίτης, Π. (2006). Περιγραφή. Ανακτήθηκε 11/01/2017, από http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/discourse/2_1_2/index.htmlΠολίτης, Π. (2006). Αφήγηση. Ανακτήθηκε 11/01/2017, από http://www.greek-language.gr/greekLang/studies/discourse/2_1_3/index.html
- Τέλος, μελετήστε το αφήγημα «Το είδωλο» του Ε.Χ. Γονατά (ΑΝΛΚ, σ. 703) και προσπαθήστε να διακρίνετε την αφήγηση από την περιγραφή. Δικαιολογήσετε επίσης τον ρόλο και τις λειτουργίες που επιτελεί η κάθε μία. Εκθέστε τα συμπεράσματά σας μέσω σύντομης ανάρτησης στην παρακάτω Ομάδα Συζητήσεων και ανταλλάξτε απόψεις για το θέμα με τους συναδέλφους σας. Ο/Η υπεύθυνος/η Κ-Σ μπορεί να παρέμβει όπου/αν το κρίνει απαραίτητο.
- Πηγή: Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ος και 20ός αιώνας) (σ. 703). Πάτρα: ΕΑΠ.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.Εβδομάδα 2
Η τυπολογία του G. Genette – ένα πλήρες αφηγηματολογικό μοντέλο
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα έρθετε σε επαφή με το ολοκληρωμένο μεθοδολογικά αφηγηματολογικό μοντέλο του G. Genette. Θα διαπιστώσετε, και μέσω παραδειγμάτων, τη σπουδαιότητα των αφηγηματικών τεχνικών που αναλύει ο μεγάλος θεωρητικός τόσο στη συγγραφή όσο και στην ανάλυση ενός μυθοπλαστικού έργου. Θα αντιληφθείτε πως η συγκεκριμένη χρήση ορισμένων από αυτές τις τεχνικές συχνά δεν προσθέτει μόνο ενδιαφέρον στην ανάγνωση μιας ιστορίας, αλλά αποκαλύπτει ιδεολογικά και αξιακά συστήματα του ίδιου το δημιουργού, της κοινωνίας και της εποχής όπου ζει.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- διακρίνετε τις έννοιες ιστορία, αφήγημα, διήγηση, καθώς και τις μεταξύ τους σχέσεις
- κατανοήσετε την έννοια, τον ρόλο και τις λειτουργίες που επιτελεί ο αφηγητής σε ένα μυθοπλαστικό κείμενο
- εξοικειωθείτε με τις διαφορές θεωρητικής φύσης και μεθοδολογικών εφαρμογών των όρων φωνή και εστίαση
- αντιληφθείτε τη διαφορά της αφήγησης γεγονότων από την αφήγηση λόγων
- μυηθείτε στη χρήση των αφηγηματικών τεχνικών του χρόνου σε κείμενα μυθοπλασίας ως προς την τάξη, τη διάρκεια και τη συχνότητα
- συνειδητοποιήσετε την αξία της καλής γνώσης της αφηγηματολογίας στη σύνθεση / συγγραφή ενός έργου μυθοπλασίας, αλλά και στην προσέγγισή του κατά τη διάρκεια της αναγνωστικής πράξης για εκπαιδευτικούς ή καθαρά ψυχαγωγικούς σκοπούς
Έννοιες - Κλειδιά Ιστορία, αφήγημα, πράξη του διηγείσθαι, αφηγητής, κρυφός, καλυμμένος, ομοδιηγητικός, ετεροδιηγητικός, αυτοδιηγητικός, εστίαση, αφήγηση γεγονότων, αφήγηση λόγων, αναχρονία, ανάληψη, πρόληψη, ανισοχρονία, επιτάχυνση, επιβράδυνση.
- Αφηγηματολογία – Μοντέλο & τεχνικέςΔιαβάστε το 3ο κεφάλαιο «Η τυπολογία του G. Genette – ένα πλήρες αφηγηματολογικό μοντέλο» (σσ. 17-51) από τις Πανεπιστημιακές Σημειώσεις Δημιουργική Γραφή του Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου, μέσω του οποίου θα έλθετε σε μια πρώτη επαφή με το πλέον αποδεκτό αφηγηματολογικό μοντέλο ανάλυσης των μυθοπλαστικών και μη κειμένων του Γάλλου θεωρητικού G. Genette.
- Πηγή: Κωτόπουλος, Η. Τ. (2016). Η τυπολογία του G. Genette – ένα πλήρες αφηγηματολογικό μοντέλο. Πανεπιστημιακές Σημειώσεις - Δημιουργική Γραφή (σσ. 17-51). Φλώρινα: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
- Το επισυναπτόμενο αρχείο "Πίνακες" συνιστά βοηθητικό υλικό για τα τρία (3) πρώτα κεφάλαια των Πανεπιστημιακών Σημειώσεων - Δημιουργική Γραφή του κ. Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου. Τα κεφάλαια αυτά συγκροτούν την ύλη μελέτης των δύο (2) πρώτων Εβδομάδων Μελέτης της Θεματικής Ενότητας ΔΓΡ53. Για να διευκολυνθείτε στα προαναφερόμενα κεφάλαια υπάρχει κάθε φορά συγκεκριμένη παραπομπή στον αντίστοιχο πίνακα που αποτυπώνει συγκεντρωτικά με σχήματα τα όσα αναλύονται θεωρητικά.
- Στη συνέχεια παρακολουθήστε την ομιλία του ατζέντη, εκδότη και παραγωγού Julian Friedmann στην οποία περιγράφει τις δυσκολίες και τις προϋποθέσεις της αποτελεσματικής αφήγησης και εξιστόρησης.
- | Κάντε αντιγραφή και επικόλληση τη διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=al3-Kl4BDUQ για να δείτε το video
- Κατόπιν, μελετήστε το απόσπασμα από το μυθιστόρημα Στοιχεία για τη δεκαετία του ’60 του Θανάση Βαλτινού (ΑΝΛΚ, σσ. 739-743). Το συγκεκριμένο απόσπασμα προσφέρεται ποικιλότροπα για τη μελέτη των διαφορετικών αφηγηματικών προσωπείων που επιλέγει ο Βαλτινός, αλλά και για ενδιαφέρουσες προσεγγίσεις της έννοιας της εστίασης και της χρήσης των αφηγηματικών τεχνικών του χρόνου. Ανάλογα με το πού θα δώσει μεγαλύτερη βαρύτητα ο/η υπεύθυνος/η Κ-Σ (βλ. πρώτη ανάρτησή του/της στην παρακάτω Ομάδα Συζητήσεων), καλείστε να συγγράψετε ένα κείμενο στο Microsoft Word (αρχείο τύπου .doc / .docx), να το επισυνάψετε μέσω νέας σας ανάρτησης-απάντησης και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας, επεξηγώντας τη δική σας οπτική γωνία, αν το κρίνετε απαραίτητο (και έχοντας διαβάσει κάποια από τα δικά τους κείμενα).
- Πηγή: Δανιήλ, Χ. (επιμ.) (2008). Γράμματα ΙΙ. Νεοελληνική Φιλολογία (19ος και 20ός αιώνας). Ανθολόγιο Λογοτεχνικών Κειμένων για τη Μελέτη της Νεοελληνικής Λογοτεχνίας (19ος και 20ός αιώνας) (σσ. 739-743). Πάτρα: ΕΑΠ.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.
Από 14/10/2019 - Έως 20/10/2019
Εβδομάδα 3
Λογοτεχνικοί χαρακτήρες και αφηγηματική δομή
Κατά τη διάρκεια της εν λόγω εβδομάδας μελέτης, θα μυηθείτε στην έννοια του μυθοπλαστικού χαρακτήρα και θα μελετήσετε τη θέση του στην αφηγηματική δομή. Θα συνειδητοποιήσετε την αξία των χαρακτήρων στη δημιουργία ενός πετυχημένου μυθοπλαστικού σύμπαντος και θα γνωρίσετε τις διάφορες θεωρίες που εξετάζουν τον ρόλο και τις κειμενικές του λειτουργίες.Μαθησιακά Αποτελέσματα Μέσα από την παρούσα εβδομάδα μελέτης, αναμένεται να:- κατανοήσετε την έννοια του χαρακτήρα-ήρωα στο λογοτεχνικό κείμενο
- αντιληφθείτε τη θέση του στην αφηγηματική δομή
- γνωρίσετε και να προβληματιστείτε πάνω στις σύγχρονες θεωρίες που αντιλαμβάνονται τον λογοτεχνικό χαρακτήρα είτε ως αληθοφανές πρόσωπο είτε ως κειμενική λειτουργία (φορμαλιστικές, σημειωτικές, στρουκτουραλιστικές και αποδομιστικές θεωρίες) είτε επιχειρούν να συνθέσουν μία ενδιάμεση θεωρητική θέση
- συνειδητοποιήσετε την ενεργητική πρόσληψη του μυθιστορηματικού χαρακτήρα από τον αναγνώστη και τις σύνθετες νοητικές λειτουργίες που επιτελούνται κατά τη διάρκεια της προσπάθειας για κατανόηση και ερμηνεία του
Έννοιες - Κλειδιά Χαρακτήρας, ήρωας, κειμενική κατασκευή, γνωρίσματα κειμενικού ήρωα, θεωρητικές προσεγγίσεις μυθοπλαστικού χαρακτήρα, ενεργητική πρόσληψη χαρακτήρα από τον αναγνώστη, κατασκευή μοντέλων με νόημα.
- Λογοτεχνικοί χαρακτήρες και αφηγηματική δομήΔιαβάστε το 4ο κεφάλαιο «Οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες – θεωρητικές προσεγγίσεις» (σσ. 52-79) από τις Πανεπιστημιακές Σημειώσεις Δημιουργική Γραφή του Τριαντάφυλλου Κωτόπουλου (βλ. επισυναπτόμενο αρχείο pdf), μέσω του οποίου θα έλθετε σε μια πρώτη επαφή με την έννοια του μυθοπλαστικού χαρακτήρα και τις διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις που επιχειρούν να ερμηνεύσουν και να αποκωδικοποιήσουν την κειμενική του λειτουργία.
- Πηγή: Κωτόπουλος, Η. Τ. (2016). Οι λογοτεχνικοί χαρακτήρες – θεωρητικές προσεγγίσεις. Πανεπιστημιακές Σημειώσεις - Δημιουργική Γραφή (σσ. 52-79). Φλώρινα: Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας.
- Στη συνέχεια παρακολουθήστε το παρακάτω βίντεο το οποίο αποτελεί μια συρραφή από συμβουλές του διάσημου συγγραφέα μυθιστορημάτων τρόμου και επιστημονικής φαντασίας, Stephen King. Ο King μιλάει για ζητήματα όπως οι χαρακτήρες, η πλοκή, οι ιδέες και η συγγραφική διαδικασία.
- | Κάντε αντιγραφή και επικόλληση τη διεύθυνση: https://www.youtube.com/watch?v=lwhOd65gGoY για να δείτε το video
- Κατόπιν, καλείστε να αναφέρετε τρεις (3) ή και περισσότερους χαρακτήρες-πρωταγωνιστές από μυθιστορήματα, νουβέλες ή διηγήματα που σας έχουν εντυπωθεί και να τους εντάξετε σε κάθε μία από τις κατηγορίες των θεωρητικών προσεγγίσεων (ο ήρωας ως άνθρωπος της διπλανής πόρτας, ο ήρωας ως κειμενική λειτουργία, ο ήρωας σε μία ενδιάμεση συνδυαστική θεωρητική θέση) που έχετε διδαχθεί. Να παρατεθεί σύντομη ανάπτυξη της επιχειρηματολογίας σας (μέχρι 100 λέξεις περίπου για κάθε χαρακτήρα).Καταχωρήστε το κείμενό σας μέσω του παρακάτω πόρου (Νέα Υποβολή – συγγραφή του κειμένου στο αντίστοιχο πεδίο και Αποθήκευση αλλαγών – Υποβολή εργασίας – Συνέχεια). Ο/Η υπεύθυνος/η Κ-Σ θα σας παράσχει την απαιτούμενη ανατροφοδότηση.
Γενική Συζήτηση περιεχομένου εβδομάδας ΜελέτηςΜπορείτε να μπείτε στην παρακάτω Ομάδα Συζήτησης, ώστε να εκφράσετε απορίες & προβληματισμούς και να ανταλλάξετε απόψεις με τους συναδέλφους σας σχετικά με το θέμα, το περιεχόμενο και τα ζητήματα που τίθενται στην παρούσα Εβδομάδα Μελέτης.